Yap işlet devret tipi projelerde risk faktörlerinin belirlenmesi: 1915 Çanakkale Köprüsü örneği

Yap İşlet Devret modeli kamu hizmetlerinin ve altyapı projelerinin gerçekleştirilmesinde özel sektörün finansal ve operasyonel kapasitesinden yararlanılmasını sağlayan bir yöntem olarak günümüzde giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bu model kısa vadede kamu bütçesine yük oluşturmadan, uzun vadeli finansman sağlama ve projeleri zamanında tamamlama avantajları sunar. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde altyapı ihtiyaçlarının hızla artması ve kamunun sınırlı finansal kaynakları yap-işlet-devret modelinin popüler hale gelmesinin temel sebepleri arasında yer almaktadır. YİD modeliyle gerçekleştirilen projeler özel sektörün yenilikçilik ve verimlilik kapasitesinden faydalanarak kamu hizmetlerinin kalitesini artırma potansiyeline sahiptir. Ancak bu modelin uygulanmasısırasında karşılaşılabilecek riskler ve zorluklar da bulunmaktadır. Bu riskler arasında operasyonel riskler, finansal riskler, hukuki ve düzenleyici çerçeve riskleri ile sosyal ve politik riskler sayılabilmektedir. Bu tür risklerin yönetilmesi projenin başarısı için kritik önem taşımaktadır. 1915 Çanakkale Köprüsü projesi Türkiye'de yap-işlet-devret modeliyle gerçekleştirilen önemli projelerden biri olarak dikkat çekmektedir. Bu proje modelin uygulanabilirliğinin ve karşılaşılan risklerin incelenmesi açısından değerli bir örnek teşkil etmektedir. Ele alınan bu tez çalışması kapsamında değerlendirilen proje hem teknik hem de finansal açıdan çeşitli zorlukları ve başarıları barındırırken yap-işlet-devret modelinin Türkiye'deki uygulamasına dair önemli bilgiler sunmaktadır. Ele alınan bu tez çalışması yap-işlet-devret modelinin potansiyellerini ve risklerini 1915 Çanakkale Köprüsü örneği üzerinden derinlemesine inceleyerek, modelin daha etkin bir şekilde nasıl uygulanabileceğine dair önerilerde bulunmayı amaçlamaktadır. Literatürde bu konuya dair sınırlı sayıda çalışma bulunması bu araştırmanın önemini ve özgünlüğünü artırmaktadır. Söz konusu bu çalışma yap-işlet-devret modeli kapsamında gerçekleştirilecek gelecek projeler için yol gösterici olması ve modelin risk yönetimi pratiklerinin geliştirilmesine katkıda bulunması açısından değerlidir. Böylelikle bu çalışma hem akademik literatüre hem de uygulamaya yönelik kapsamlı bir katkısağlama potansiyeline sahiptir.