Yapı izolatörleri

Bu çalışmada, sismik etkilere karşı yapıyı koruyarak can ve mal güvenliğini sağlayan ve son 30 yılda kullanımı hızla artan yapı izolatörleri ve bu izolatörlerin tasarımıyla ilgili özel koşullar açıklanmıştır. Öncelikle sismik izolatörlerin çalışma felsefesinden bahsedilmiş ve sismik izolasyonlu yapı ile konvansiyonel yapının deprem davranışı karşılaştırılmıştır. Dünya'da ve Türkiye'de sismik izolasyon kavramının gelişimi, taban izolatörlerinin sınıflandırılması, karakteristik parametrelerin elde edilmesi, teorik esasları ve rijitliğini etkileyen dış faktörler detaylı olarak irdelenmiştir. Ayrıca, sismik izolasyonlu yapının IBC2000 yönetmeliğine göre tasarımından bahsedilerek analiz yöntemleri anlatılmıştır. Son bölümde, 5 katlı betonarme bir yapı için yüksek sönümlü kauçuk izolatör (HDRB) ve kurşun çekirdekli kauçuk izolatör (LRB) ayrı ayrı tasarlanmıştır. Tasarlanan her bir izolatör, kendi içinde taşıdığı yüke ve bulunduğu konuma göre iki farklı tipte dizayn edilmiştir. Tasarım sonucunda elde edilen boyutlar ve parametreler SAP2000N programına girilerek zaman tanım alanında üç boyutlu analiz yapılmıştır. HDRB ve LRB için ayrı ayrı elde edilen sonuçlar aynı yapının konvansiyel olarak SAP2000N programındaki çözümüyle karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonunda izolatörlü sistemlerin konvansiyonel yapıya olan üstünlükleri ortaya konulmuştur. Anahtar sözcükler: sismik izolatör, taban izolasyonu, IBC2000, izolatörlerin karakteristik parametreleri, izolatör tasarımı.