Yapay zeka ve istatistiksel yöntemler kullanarak yeni elektrik sistemi marjinal fiyat tahmin modellerinin geliştirilmesi

Elektrik sektöründe, SMP, enerji talebi ve arzının dengelenmesinde kritik bir belirleyici rol oynamaktadır. SMP değerleri, enerji talebindeki değişiklikler, arz kaynaklarındaki varyasyonlar, politika düzenlemeleri ve çevresel koşullar gibi çeşitli karmaşık faktörlere bağlı olarak sürekli dalgalanmalar göstermektedir. Bu dalgalanmalar, SMP'yi enerji üreticileri, dağıtıcıları ve tüketicileri için enerji piyasasındaki dinamik değişkenleri yansıtan hayati bir metrik haline getirmektedir. Enerji kaynaklarının arz-talep dengesi, enerji ithalat ve ihracatındaki değişiklikler, politika müdahaleleri ve teknolojik gelişmeler, marjinal fiyatların belirlenmesinde kilit etkiler arasında yer almaktadır. Bu bağlamda, SMP, elektrik sektöründeki karar vericiler için stratejik bir öneme sahiptir ve enerji şirketleri ile düzenleyicilerin enerji piyasasının karmaşıklıklarına daha iyi uyum sağlamalarına ve etkin enerji yönetimini güvence altına almalarına yönelik önemli bilgiler sunmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, Türk elektrik piyasası için hiperparametrik esneklik temelinde bir arayüzü içeren SMP tahmin modelleri geliştirmektir. Bu amaca ulaşmak için, yapay zeka teknikleri ve ileri istatistiksel yöntemler kullanılarak yüksek doğrulukta SMP tahminleri elde edilmektedir. Özellikle bu tezde, SMP tahmin modellerinin performansını artırmak amacıyla mRMR ve MLFS gibi öznitelik seçimi algoritmaları uygulanmaktadır. Bu çalışmada kullanılan veri seti, 1 Ocak 2021 ile 14 Eylül 2023 tarihleri arasını kapsamakta olup EPİAŞ tarafından sağlanmıştır. Sonuçlar, ELM hem de XGBoost tabanlı modellerin karşılaştırılabilir derecede güçlü bir performans sergilediğini ve SMP tahminlerinde etkili olma potansiyellerini vurgulamaktadır. Buna karşılık, MC yöntemi genellikle kötü sonuçlar üretmekte olup, SMP tahminleri için sınırlı bir etkinlik göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Elektrik Enerjisi Sektörü, Makine Öğrenmesi, Sistem Marjinal Fiyatı