Medical decision support applications using artificial intelligence techniques

Tıp bilimi, teknolojik gelişmelerle desteklenmeye ve bütünleşmeye son derece açıktır. Yapay zeka ise çağımızın en önemli teknolojik gelişmelerinden biridir. Bu tezin amacı, tıbbi kararlarda mühendisliğin yapay zeka tekniklerini kullanarak, karar vericilere (doktorlara) kritik karar anlarında yardımcı olacak matematiksel modeller oluşturmaktır. Tezin kapsamında üç hastalık yer almaktadır: Diyabet, Tüberküloz ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH). Bu üç hastalık da, yakın zamanda Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) küresel sağlık istatistiklerinde ilk on küresel ölüm nedenleri arasında rapor edilmiştir. Tıbbi karar destek sistemleri kurarak bu hastalıklarla savaşılmasına katkıda bulunmak için tezde dört farklı yapay zeka tekniği kullanılmıştır. Diyabet tanısı için bulanık C-ortalama algoritması kullanılmış, çok ilaca dirençli tüberkülozun tespiti için daha önce sosyal bilimlerde, özellikle pazarlama alanında etkisi görülmüş olan sezgisel bulanık bilişsel haritalama uygulanmış, KOAH'nın değerlendirilmesi için yeni bir istatistik temelli bulanık bilişsel haritalama yöntemi önerilmiş ve KOAH hastalarının hastanede kalış sürelerini tahmin etmek için yapay sinir ağları kullanılmıştır. Bu tezin her bölümü, tıbbi karar destek sistemleri oluşturmayı hedefleyen farklı yapay zeka tekniklerinin bağımsız birer uygulamasıdır. Sayısal uygulamalara göre, en başarılı sonuçlar yapay zekanın ve insan bilgisinin güçlerini birleştiren yaklaşımlar kullanılarak elde edilmiştir.