Yapılaşma sonucu azalan yeşil alanların doğurduğu sakıncaların giderilmesi için bina düzeyinde bitki kullanımı

Bu tez çalışmasında; endüstrileşme ve teknolojik gelişmelerle artan yoğun yapılaşmanın yeşil alanları azaltarak kentsel yaşam koşullarında oluşturduğu olumsuz etkilerin, binalarda bitki kullanımı yoluyla azaltılması konusu ele alınmıştır. Bu amaçla genel olarak yeşil alan sistem ve standartlarının kent ölçeğinden bina ölçeğine doğru geçmişten günümüze kadarki durumu değerlendirilmiş, bina düzeyinde bitki kullanım sistemleri sınıflandırılmış ve bu gereksinme için uygulamaya dönük bir değerin belirlenmesi gereği ortaya konmuştur. Bu yaklaşım içinde yeşil alan gereksiniminin analizi yapılarak, binalarda bitki kullanımını gerektiren amaçlar ve etkenler açıklanmıştır. Bu amaç ve etkenler arasında kurulan ilişki matrislerine dayalı olarak, sistemci bir yaklaşımla binalarda bitki kullanımının bağlı olduğu değişken gurupları belirlenmiştir. Belirlenen değişken guruplarını temsil eden ana değişkenlerden "bölge tipleri" nin önemi vurgulanarak, "faktör analizi" yöntemi kullanılmış ve İstanbul verileri değerlendirilerek üç ana faktöre göre değişen dört farklı bçlge tipi ortaya konmuştur. Binalarda bitki kullanımında bölge tiplerine göre değişen ana kontrol değişkeni olarak, "Binalarda Yeşil Kullanım Katsayısı" (BYKK) tanımlanmıştır. Bu tanımlamaya göre; belirli hesap yaklaşımları ve mevcut uygulama örnekleri üzerinde yapılan istatiksel yöntemler ile BYKK' nın her bölge tipi için alacağı yaklaşık değerler, 0,50 , 0,40 , 0,30 ve 0,20 olarak belirlenmiştir. Belirlenen değerlerin, diğer ana değişkenlerle olan ilişkileri açıklanarak BYKK ile, TAKS ve KAKS ana değişkenleri arasındaki bağıntılar ortaya konmuştur. Bu bağıntılara göre; BYKK' nın bina üzerinde ve arsa zemini üzerindeki payları olarak belirtilenve (BYKK)Bmin ve (BYKK)Amin değerleri hesaplanarak sonuçlar tablo ve grafiklerle açıklanmıştır. BYKK' nın bina üzerindeki payı olan (BYKK)Bmin değerinin bina içindeki ve bina dışındaki payları olan (BYKK)Bi ve (BYKK)Bd değerleri için ise yaklaşık öneri değerler verilmiştir. Tablo ve grafiklerin değerlendirilmesi ile, bölgelere göre değişen BYKK ile ilişkili olarak belirli durumların oluştuğu farklı KAKS sınır değerleri belirtilmiştir. Bu durumlar, doğal zemindeki bitki kullanımının yetersiz kaldığı ve bina üzerindeki bitki kullanımının gerekli olduğu durumlar ile, bina üzerindeki bitki kullanımının doğal zemindekinden büyük olduğu durumlardır. Belirlenen BYKK kontrol değişkeni ile, bu değişkenin binadaki yerine göre payları olan (BYKK)Amin (BYKK)Bmin , (BYKK)Bi ve (BYKK)Bd değerleri binalarda bitki kullanım sistemlerine göre irdelenmiştir.