Yarı-kesikli polimer reaktörlerinde genetik algoritma kullanılarak kendinden ayarlamalı PID kontrolü

ivYARI-KES KL POL MER REAKTÖRLER NDEGENET K ALGOR TMA KULLANILARAKKEND NDEN AYARLAMALI PID KONTROLÜ(Yüksek Lisans Tezi)Sevtap KARAKURTGAZ ÜN VERS TESFEN B L MLER ENST TÜSÜOcak 2007ÖZETPolimerler, günlük hayatımızda günden güne artan kullanım alanlarıbulmaktadır. Polimerizasyon proseslerinde temel hedef istenen kalitede polimerüretmektir. Polimerlerin molekül ağırlıkları ve molekül ağırlık dağılımları,işlenebilirliği etkileyen özellik olmalarından dolayı, en önemli kalitedeğişkenleridir. Bu değişkenler, reaktör işletim şartlarından büyük orandaetkilendikleri için, istenen kalitede ürün elde etmek için reaktör işletimşartlarının optimize edilmesi ve kontrolü gereklidir. Yarı-kesikli polimerizasyonreaktörlerinde, monomer konsantrasyonunun değişimine bağlı olarak,reaksiyon hızı zamanla ve doğrusal olmayarak değişmektedir. Isı transferkarakteri ise, reaksiyon süresince, polimer çözeltisinin viskozitesindeki büyükdeğişiklikler ile ve de ortam sıcaklığı gibi çevresel şartlar ile değişmektedir. Butür etkenler, polimerizasyon proseslerinin otomatik kontrolünü karmaşık halegetirmektedir. Bu çalışmada, sınırlayıcı şartları ihlal etmeden, yarı-kesikli birpolimerizasyon reaktöründe, minimum süre içinde istenen dönüşüm ve molekülağırlığa ulaşmak için gerekli optimum reaksiyon sıcaklığı, kendindenayarlamalı PID kontrolör ile kontrol edilmeye çalışılmıştır. Kendindenayarlamalı PID kontrolörün ayar parametreleri genetik algoritma ilebulunmuştur. Genetik algoritma, geleneksel yöntemlerle çözümü zor veyavimkansız olan problemlerin çözümünde kullanılan bir optimizasyon yöntemidir.Genetik algoritmanın uygunluk fonksiyonu olarak hatanın mutlak değerininintegrali (IAE) seçilmiştir. Elde edilen sonuçlar, genetik algoritma ile kendindenayarlamalı PID kontrolün polimerizasyon reaktörü sıcaklığını oldukça iyikontrol ettiğini ortaya koymuştur.Bilim Kodu : 912.1.084Anahtar Kelimeler : Genetik Algoritma, Kendinden Ayarlamalı PID Kontrol,Yarı-kesikli polimer reaktörüSayfa Adedi : 92Tez Yöneticisi : Prof. Dr. Sebahat ERDOĞAN