Yara iyileşmesinde sistemik egf uygulamasının karaciğer dokusu kollajen ve protein düzeylerine etkisi

Yara, yumuşak dokuların normal anatomik yapı ve fonksiyonunun bozulmasıdır. Yara iyileşmesi, travma ile başlayan ve yeni doku oluşumu ile sonuçlanan hücresel ve biyokimyasal olaylar sürecidir. Operatif veya travmatik olarak dokunun hasar görmesini takiben, her organizmanın öncelikli görevi; kanamayı durdurma, enfeksiyonu önleme, bozulan anatomik bütünlük ile fonksiyonel yapıyı onarmaktır. EGF gibi çeşitli büyüme faktörleri yara iyileşmesi sürecinde önemli rol oynarlar. Yara iyileşmesi sürecinde lokal veya sistemik olarak verilen EGF'nin yara dokusundaki etkileri üzerine çok sayıda araştırma bulunurken EGF'nin iç organlar üstündeki etkisi üzerine araştırma sayısı oldukça azdır. Bu sebeple sistemik olarak verilen EGF'nin karaciğer dokusundaki kollajen ve protein sentezi üzerine etkisini araştırmayı planladık.Deneylerde 200?250 g ağırlıkta 48 adet Wistar-Albino tipi erkek rat kullanıldı. Dorsolateral eksizyonel yara yapılan fareler 2 gruba ayrıldı: 1-Tedavi edilmeyen kontrol grubu 2- Sistemik EGF uygulanan grup. Uygulama grubundaki hayvanlara her gün birer doz olmak koşuluyla intraperitonel (IP) olarak (10ng/ml) EGF verildi. Operasyonun 1, 5, 7 ve 14. günlerinde ratlar anestezi altında kalplerinden kan çekilmek suretiyle feda edildi.Ardından karaciğerleri hemen çıkartılarak bulaşmayı önleyecek şekilde ?30 0C de saklandı. Dokulardaki kollajen konsantrasyonunun tespiti modifiye Lowry metodu ile protein konsantrasyonunun tespiti ise Lowry metodu ile gerçekleştirildi. Sonuçlar Mann Whitney U testi ile karşılaştırıldı.Sonuç olarak, sistemik EGF uygulaması yara iyileşmesinin fazları da dikkate alındığında, kontrollerle kıyas edildiğinde EGF'nin karaciğerdeki kollajen sentezini 7. güne kadar protein sentezini ise 5. güne kadar uyardığı fakat sonraki günlerde bu uyarının ortadan kalktığı ve bu kez EGF'nin kollajen ve protein sentezini baskıladığı tespit edilmiştir.