Yardımcı üreme teknikleri ile ebeveyn olan bireylerin ebeveyn tutumları ile çocuklarının benlik algısı, kaygı ve depresyon semptomları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Amaç: İnfertilite ve tedavisi hızla yaygınlaşmaktadır. Bu durumun kısa-uzun vadedeki etkileri merak konusu olmuştur. Bu çalışmanın amacı; yardımcı üreme teknikleri (YÜT) ile zorlu ve uzun bir sürecin sonunda kişilerin ebeveynlik tutumları ve çocuklarının benlik algısı, kaygı ve depresyon düzeyi arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Çalışma grubuna 8-12 yaş arasında in vitro fertilizasyon (İVF) ile dünyaya gelmiş 82 çocuk, 80 anne, 58 baba, karşılaştırma grubuna ise aynı yaş grubunda spontan yolla dünyaya gelmiş 77 çocuk, 74 anne, 58 baba dahil edilmiştir. Ebeveyn tutumlarını değerlendirmek için Aile Hayatı ve Çocuk Yetiştirme Tutum Ölçeği (AHÇYTÖ), çocukların kaygı ve depresyon semptomlarını değerlendirmek için Çocuklarda Anksiyete ve Depresyon Ölçeği-Yenilenmiş (ÇADÖ-Y) Ebeveyn Formu anne ve babalar tarafından doldurulmuştur. Çocuklar ise Harter's Benlik Algısı Ölçeği (HBAÖ) ile ÇADÖ-Y Çocuk Formunu doldurmuştur. Bulgular: Çalışmanın bulguları, İVF grubundaki annelerin aşırı koruyucu ve baskı-disiplin tutum puanları daha yüksek bulunmuştur. Baba tutumları açısından anlamlı fark bulunmamış; yalnızca çocuğun İVF sürecini bilmesi durumunda babaların daha koruyucu davrandığı bulunmuştur. Çocukların kaygı düzeyleri İVF grubunda daha yüksek olmakla birlikte, depresyon ve benlik algısı açısından anlamlı fark saptanmamıştır. Ayrıca, ebeveynlerin demokratik tutumları çocukların benlik algısı ile pozitif, depresyon ile negatif yönde ilişkili bulunurken, baskıcı tutumlar yaygın ve sosyal anksiyete belirtileriyle pozitif ilişkili bulunmuştur. Sonuç: İVF ile dünyaya gelmiş olmanın çocukların psikolojik uyumu ya da benlik algısı üzerinde belirleyici bir faktör olmadığını gösterilmiştir. Ebeveyn tutumlarında farklılıklar gözlense de farklılıkların etki büyüklüğü düşüktür. Çalışma, İVF ile dünyaya gelmenin ruhsal gelişim üzerindeki etkilerinin bağlamsal olarak değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.