Yarış atlarının kan örneklerinde bazı anabolik steroid (testosteron) esterlerinin LC-MS/MS ile tespiti

Anabolik steroidlerin kas gücünü arttırarak performansta üstünlük sağlamak amacıyla yarış sporlarında sıklıkla kullanıldığı bilinmektedir. Bu bağlamda endojen bir madde olan testosteronun etkisini sağlamak amacı ile eksojen olarak testosteron esterleri kullanılmaktadır. Testosteron esterleri kan dolaşımında kan esterazları tarafından enzimatik olarak hidroliz edilirler ve testosterona dönüşürler. Dolayısıyla kandaki ester miktarları plazma ve serum örneklerinde tespit edilebilmektedir. Bu tez çalışmasının amacı yarış atlarının kan örneklerinde farklı sıvı-sıvı ya da katı faz ekstraksiyon teknikleri kullanılarak sıvı kromatografisi - tandem kütle spektrometresi (LC-MS/MS) cihazı ile testosteron esterlerinin tespitinin sağlanmasıdır. Farklı çözücüler ve kartuş denemeleriyle uygun ekstraksiyon tekniği belirlendikten sonra geliştirilen metot Avrupa Birliği Yayın Ofisi tarafından yayınlanan 22 Mart 2021 tarihli 2021/808 No'lu direktife uygun olarak valide edildi. Yapılan literatür araştırmalarında bu alanda gerçekleştirilen çalışmaların oldukça az olduğu ve özellikle testosteron esterleri analizlerinde türevlendirme işleminin yapıldığı görüldü. Gerçekleştirdiğimiz tez çalışması ile; türevlendirme işlemi yapılmadan testosteron esterlerinin tespitinin sağlanması ve geliştirilecek yeni metotla literatüre önemli bir katkı sağlanmasının yanı sıra doping laboratuvarlarında eksojen testosteron uygulamasının tespitinde rutin olarak kullanılabilecek bir yöntemin geliştirilmesi amaçlanmıştır.