Yaşar Kemal, Ahmet Yorulmaz ve Saba Altınsay'ın eserlerine Lozan Mübadelesi'nin yansıması

1923 Lozan Mübadelesi, hem Yunanistan hem de Türkiye için ulusal bir devlet kurma yolundauygulanmış olan çok önemli bir tarihû olaydır. Lozan Mübadelesi yalnızca iki devlet arasındayapılmış bir değiş tokuş / göç olmadığı gibi, Mübadele'den uzun bir süre önce dünyadadeğişmeye başlayan devlet yapılarının uzantısı niteliğini taşır.Orta Çağ'ın büyük imparatorlukları; dünyada eskiden beri mevcut olan milletlerin ulusbilincini kazanması ve Fransız Devrimi'nin bu sürecin simgesi olarak sahneye çıkmasındansonra teker teker yıkılmaya başlamış, bu imparatorlukların yerlerine ulus-devletlerkurulmuştur. Osmanlı mparatorluğu da bu uluslaşma sürecine çağdaşlaşma hareketlerininbaşlamasıyla eklemlenmiştir. mparatorluğun savaşlarla geçen son yüzyılında Yunanistan gibikimi devletler bağımsızlıklarını ilan etmiştir. Bunun yanında Türkiye Cumhuriyeti'ninkuruluşuna kadar Yunanistan'daki bazı problemler devam etmiş, kesin sonuçlar büyük oranda1923 Lozan Protokolü'nde alınmıştır.Lozan Sözleşmesi'nde alınan kararlara göre stanbul hariç Anadolu'da yaşayan Türk uyrukluOrtodoks Hıristiyanlarla, Batı Trakya hariç Yunanistan'da yaşayan Yunan uyrukluMüslümanlar karşılıklı göçe tabi tutulmuştur. Halkların bu zorunlu değişimi sadece siyasetalanında kalmamış; bu ülkelerin sanat ve edebiyat alanlarındaki faaliyetlerine de farklızamanlarda yansımıştır. Bu zamanlara bağlı olarak ülkelerde oluşan ?imge? alımlamaları dadeğişiklik göstermiştir.Bu çalışmanın öncelikli amaçlarından biri, tarih ve siyaset bilimi gibi alanlarla edebiyatınilişkisini göz önünde bulundurarak, Lozan Mübadelesi'nin Türk Edebiyatı'na yansımasınınkarşılaştırmalı bir analizini yapmaktır. Bu amaçla yüzeysel bir incelemenin ötesine geçip,derinlikli analizler yapabilmek için bazı eserler seçilmiştir. Seçilen anlatılar Yaşar Kemal'in?Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana?, Sabâ Altınsay'ın ?Kritimu-Girit'im Benim? ve AhmetYorulmaz'ın ?Savaşın Çocukları? adlı eserleridir.Yapılan incelemeler mgebilim ve Alımlama Estetiği kuramları kullanılarak değerlendirmeyetabi tutulmuş; seçilen metinlerin edebiyata ne ölçüde katkı sağladıkları, Mübadele konusununasıl işledikleri ve ne gibi imgeler oluşturdukları araştırılmıştır. Elde edilen en önemlisonuçlardan biri, bu yazarların halkların bir aradalığına verdikleri önem doğrultusunda kurguinşa ederek Rum veya Türk imgelerini yaratmış olduğudur.