Yaşlı Bireye Bakım Veren Aile Üyelerinin Bakım Yükü ve Etkileyen Faktörlerin İncelenmesi

ÖZ: Bu çalışma; yaşlı bireye bakım veren aile üyelerinin bakım yükü ve etkileyen faktörlerin incelenmesi amacıyla tanımlayıcıolarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın evrenini Yenierenköy Sağlık Merkezi’ne bağlı yaşlı bakım ekibi tarafından hizmet götürülen 60 yaş ve üzeri 270 yaşlıya evde bakım veren birey, örneklemini ise araştırmaya gönüllü katılan 242 bakım veren oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak ‘Tanıtıcı Bilgi Formu’’ ve ‘Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği’ kullanılmıştır. Çalışmaya katılan bakım veren aile üyelerinin %32,2’sinin 31-40 yaş arası, %69,8’sinin kadın, %79.8’inin evli, %83,5’inin çocuk sahibi %81,0’inin çekirdek aileye, sahip olduğu görülmüştür. Bakım veren aile üyelerinin, %30,2’inin lise mezunu olduğu, %57,9’unun çalışmadığı ve %60,7’sinin gelirlerinin giderlerini karşılamadığı saptanmıştır. Araştırma kapsamına alınan yaşlıya bakım veren aile üyelerinin %28,2’sinin kronik bir hastalığının olduğu, kronik hastalığı olan bakım veren aile üyelerinin %32,4’ünün hipertansiyon, %31,0’inin kolestrol ve %16,9’unun diyabet hastası olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan bakım veren aile üyelerinin %52,5’inin yaşlı bireyin çocuğu olduğu, %58,3’ünün 6 yıl ve üzeri süredir yaşlıya bakım verdiği, %48,8’inin bakım verdikleri yaşlıyla birlikte yaşadığı ve %59,1’inin bakmakla yükümlü olduğu başka bir birey olduğu saptanmıştır. Bakım veren aile üyelerinin bakım verme yükü ölçeğinden ortalama 36,92±17,33 puan aldıkları saptanmıştır. Bakım verenlerin yaş, gelir durumu, çocuk sahibi olma durumu ve kronik hastalığı varlığının bakım yükü puan ortalamaları üzerinde etkili olduğu görülmüştür. Yaşlı bireye bakım verenlerin yaşadığı yükü belirlemeye yönelik yapılacak gelecek çalışmaların nitel araştırma tasarımına uygun olarak yapılması önerilmektedir.