Yaşlı bireylerde sağlıklı yaşlanmanın yaşam doyumu üzerine etkisi

Bu çalışmanın amacı 65 yaş ve üzeri yaşlı bireylerin yaşam doyumunu etkileyen değişkenleri belirlemek ve sağlıklı yaşlanmanın yaşam doyumu üzerine etkisini incelemektir. Tanımlayıcı-Kesitsel tipteki çalışma 65 yaş ve üzeri 384 yaşlı birey ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Kişisel Özellikler Bilgi Formu, Sağlıklı Yaşlanma Ölçeği, Yaşlılar İçin Yaşam Doyumu Ölçeği, Yaşlılar için Katz Günlük Yaşam Aktiviteleri Ölçeği ve Mini Mental Durum Testi kullanılarak öz bildirim yöntemiyle toplandı. Veriler amaçlı örnekleme yöntemi kullanılarak elde edildi. Verilerin değerlendirilmesinde Student -t testi, Tek Yönlü ANOVA, Korelasyon Analizi ve Regresyon Analizi kullanıldı. Araştırmaya katılan bireylerin yaş ortalaması 70,35±6,17 olarak belirlenmiştir. Yaşlılar için yaşam doyumu ölçümüne ilişkin puan ortalaması 52,02 ± 10,88, sağlıklı yaşlanma ölçeği toplam puan ortalaması ise 117,09 ± 18,20 olarak bulunmuştur. Katılımcıların %51,8'i kadın, %70,6'sı ilköğretim mezunu, %83,6'sı evli olup, %52,3'ünün gelirinin giderine eşit olduğu tespit edilmiştir. Regresyon analizine göre, artan yaş (B: 0,246; p: 0,003), eş ile birlikte yaşama (B: 10,558; p < 0,001), çocuklarla birlikte yaşama (B: 7,066; p: 0,001), geniş aile ile birlikte yaşama (B: 6,473; p: 0,002), üniversite düzeyinde eğitim (B: 3,844; p: 0,010), sağlık durumunun orta (B: 8,188; p < 0,001) veya iyi (B: 13,155; p < 0,001) olarak ifade edilmesi ve gelirin giderine eşit (B: 4,118; p < 0,001) veya gelirinin giderinden fazla olması (B: 5,651; p < 0,001) gibi faktörlerin yaşam doyumunu anlamlı şekilde artırdığı gözlemlenmiştir. Ancak, sağlıklı yaşlanmanın yaşam doyumu üzerindeki etkisinin anlamlı olmadığı (B: -0,025; p: 0,367) belirlenmiştir. Sağlıklı yaşlanmanın, yaşlı bireylerin yaşam doyumu üzerinde doğrudan anlamlı bir etkisi bulunmamıştır. Yaşlı bireylerin yaşam doyumu, artan yaş, evlilik durumu, ailevi yaşam koşulları, eğitim düzeyi, gelir durumu ve sağlık durumlarına ilişkin öz-değerlendirme gibi faktörlere bağlı vi olarak değişmektedir. Hemşireler, yaşlı bireylerin yaşam doyumunu artırmak için aile içi destek ve sosyal ilişkilerin güçlendirilmesine yönelik müdahaleler planlamalı, yaşlı bireylerin ekonomik durumlarını göz önünde bulundurarak eğitim ve sağlık durumlarını iyileştirmeye yönelik rehberlik sağlamalıdır. Anahtar Kelimeler: Yaşlı Bireyler, Yaşam Doyumu, Sağlıklı Yaşlanma