Yaşlı bireylerin dijital hazırbulunuşluk bağlamında işitme cihazı kullanım deneyimleri

Amaç: Yaşla birlikte ortaya çıkan işitme kaybı bireylerin sosyal, psikolojik ve bilişsel açıdan etkilenmelerine yol açmakta, işitme cihazı kullanımı bu etkileri hafifletmede önemli bir araç olarak görülmektedir. Teknolojik cihazların kullanımına yönelik bireysel tutumlar ve dijital yeterlilikler bu süreci etkileyebilmektedir. Bu nedenle bu araştırmada, yaşlı bireylerin dijital hazırbulunuşluk bağlamında işitme cihazı kullanım deneyimlerinin anlaşılması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu araştırma kapsamında yer alan ve yaşa bağlı işitme kaybına sahip olmalarına rağmen işitme cihazı kullanmayan ve işitme cihazı kullanan yaşlıların bireylerin deneyimlerinin derinlemesine anlaşılması için nitel tasarım seçilmiştir. Bu kapsamda veriler yarı yapılandırılmış görüşme formlarıyla toplanmıştır. Veriler, tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiş; Braun ve Clarke'ın altı aşamalı yaklaşımı doğrultusunda analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırma sonucunda dört ana tema ve bunlara bağlı alt temalar belirlenmiştir. Ana temalar; "İşitme Cihazı Kullanımına Yönelik Duygusal ve Sosyal Yaklaşımlar", "İşitme Cihazı Kullanımına Yönelik Tutumlar ve Deneyimler", "İşitme Cihazı Kullanımıyla İlgili Güçlükler" ve "Bireylerin Dijital Hazırbulunuşluk Deneyimleri" şeklindedir. Bu temaların, katılımcı deneyimlerinde karşılıklı etkileşim içinde ortaya çıktığı görülmüştür. Katılımcılar, işitme cihazlarının sosyal izolasyonu azalttığını ve iletişim becerilerini geliştirdiğini ifade etmiş; ancak teknik sorunlar ve fiziksel rahatsızlıkların süreci zorlaştırdığını belirtmişlerdir. Ayrıca dijital teknolojiye yatkınlık ve destek kaynaklarına erişimin, bireylerin dijital hazırbulunuşluk bağlamında işitme cihazı kullanım deneyimlerini etkilediği görülmektedir. Sonuç: Elde edilen bulgular, işitme cihazı kullanımının bireylerin yaşam kalitesi üzerinde olumlu etkiler yarattığına işaret etmektedir. Ancak bu olumlu etkinin sürdürülebilirliği için dijital yeterliliklerin desteklenmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Sonuç olarak, yaşlı bireylerde dijital hazırbulunuşluk bağlamında işitme cihazı kullanım deneyimlerinin artırılmasının, cihaz kullanımının etkinliğini ve bireyin yaşam kalitesini destekleyebileceği öngörülmektedir.