Yaşlı depremzedelerde yerinde yaşlanma: Sivil toplum örgütlerinin alana etkisi ve iyileştirme stratejileri

Amaç: Bu çalışma, Türkiye'deki yaşlı depremzedelerin yerinde yaşlanma süreçlerini ve sivil toplum örgütlerinin bu süreçteki etkinliğini incelemeyi amaçlamaktadır. 65 yaş ve üstü depremzede bireylerin ihtiyaçlarını belirleyip, sivil toplum örgütlerinin sağladığı hizmetlerin etkinliğini değerlendirerek, yerinde yaşlanma sürecini destekleyecek stratejiler geliştirmeyi hedeflemektedir. Ayrıca, afet gerontolojisine katkı sağlayarak yaşlı bireylerin afetlere karşı dayanıklılığını artırmayı amaçlamaktadır. Yöntem: Bu çalışma, Osmaniye Devlet Hastanesi'nde 65 yaş ve üstü depremzede bireylerin yerinde yaşlanma ve STK algılarını incelemek amacıyla kesitsel bir nicel araştırma olarak yapılmıştır. Veriler, basit tesadüfî örneklemle seçilen katılımcılardan toplanmış ve IBM SPSS 27 programı ile demografik değişkenlere göre Mann-Whitney-U ve Kruskal-Wallis-H testleriyle analiz edilmiştir. Bulgular: Cinsiyet, eğitim durumu, medeni durum ve yaş grubu gibi değişkenlere dayalı analizler, katılımcılar arasında istatistiksel anlamlı farklar ortaya koymuştur. Özellikle deprem sonrası bağımsızlık, kişisel bakım ve güvenlik algılarında cinsiyet ve medeni durum değişkenlerine bağlı istatistiksel anlamlı farklılıkları dikkat çekmiştir. Kadınlar ve erkekler, evli ve bekâr bireyler arasında bu algılarda belirgin farklar gözlemlenmiştir. Ayrıca, STK'ların deprem sonrası sağladığı hizmetlerin etkinliği de cinsiyet ve yaş grubu değişkenleri bağlamında istatistiksel anlamlı farklılıklar göstermektedir. Sonuç: Bu çalışma, afet sonrası yaşlı bireylerin deneyimlerinin sadece fiziksel değil, aynı zamanda sosyal ve psikolojik boyutlarının da göz önünde bulundurulması gerektiğini ortaya koymaktadır. Ampirik veriler kadınlar, bekârlar, eğitim düzeyi düşük ve yaşlı grupların daha dezavantajlı, olduklarına ve STK'ların müdahalelerinin ise yeterli olmadığına işaret etmektedir. Bu, afet sonrası daha kapsayıcı ve sürdürülebilir müdahale politikalarının gerekliliğini göstermektedir.