Yaşlılarda bilişsel fonksiyonun fiziksel aktivite, fonksiyonel durum ve toplumsal katılım ile ilişkisi

Amaç: Yaşlanma sürecinde bilişsel fonksiyonlardaki değişiklikler oldukça dikkat çekicidir. Bununla birlikte fiziksel aktivite, fonksiyonel durum ve toplumsal katılım düzeyinde de değişiklikler beklenmektedir. Bu çalışmanın amacı yaşlılarda bilişsel fonksiyonun fiziksel aktivite, fonksiyonel durum ve toplumsal katılım ile ilişkisinin incelenmesidir. Yöntem: Araştırma, Antalya İli, Döşemealtı İlçesi, Kuzeykent Aile Sağlığı Merkezi ile Özel Termessos Hastanesi Fizik Tedavi Ünitesi'nde, 65 yaş ve üzeri 123 katılımcı ile yapılan kesitsel ve nicel bir çalışmadır. Çalışma kapsamında "Demografik Bilgi Formu", "Standardize Mini Mental Test", "Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği", "Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi", "Timed Up and Go Testi", "10 metre Yürüme Testi", "Keele Katılım Değerlendirmesi", "Katılım ve Otonomi Etki Anketi" ile toplanan veriler "IBM SPSS Statistics Base v23" sürümü ile analiz edildi. Bulgular: Katılımcıların yaş aralığı 65-91 ve yaş ortalaması 69,5±4,6'dır. Katılımcıların %46,3'ü kadın, %78,9'u evli, %57,7'si ilkokul mezunudur. Katılımcıların %33,3'ü düşük fiziksel aktivite düzeyindedir. Bilişsel fonksiyonlar ile fonksiyonel durum, fiziksel aktivite düzeyi ve toplumsal katılım arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde ilişki bulunmaktadır. Fonksiyonel durum ve fiziksel aktivite düzeyi ile toplumsal katılım arasında da pozitif yönlü orta düzeyde ilişki bulunmaktadır. Sonuç: Yaşlılarda bilişsel zayıflamaya bağlı olarak başta demans olmak üzere çeşitli nörodejeneratif hastalıklar ortaya çıkmakta ve gelecekte de söz konusu hastalıkların insidansının artacağı öngörülmektedir. Yaşlı popülasyonda bilişsel fonksiyonların korunması açısından fonksiyonelliğin geliştirilmesi, fiziksel aktivite düzeyi ve toplumsal katılım düzeyinin arttırılması, bilişsel bozukluklara karşı önemli bir müdahale ve önleme girişimi olarak değerlendirilebilir. Anahtar Kelimeler: Yaşlı, bilişsel fonksiyon, fiziksel aktivite, toplumsal katılım.