Yatarak tedavi alan toplum kökenli bakteriyel pnömoni olgularının yönetim, tedavi ve prognoz açılarından retrospektif analizi

Toplumda gelişen pnömoni (TGP), tüm dünyada oldukça yaygın görülen ve ciddi bir sağlık sorunudur. Eriskinlerde TGP hastalarının tanı ve tedavisi için, pnömoni ağırlığını değerlendiren skorlamalar ve klavuzlar yayınlanmıstır. Pnömoni ağırlık indeks skorları olguların hastaneye yatıs kararı, tedavisi ve tedavi yeri seçimi konusunda yol gösterici olmakta, yatıs süresi, prognoz, mortalite ve nüks hakkında öngörüde bulunabilmektedir. Bu çalışmada pnömoni ağırlık indekslerinden pnömoni ağırlık indeksi (PAİ), CURB-65, genişletilmiş CURB-65, A-DROP, Ardışık Organ Yetmezliği Değerlendirme Skoru (AOYD), Glasgow Prognostik Skoru (GPİ), Ağır Toplumda Gelişen Pnömoni skoru (ATGP), SMART-COP, ve karma enflamatuvar indeks-1 (KEİ-1) indekslerinin tanı ve tedavideki yerlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmamıza 01.05.22-01.05.23 tarihleri arasında Türk Toraks Derneği (TTD) Erişkinlerde TGP Tanı ve Tedavi Uzlaşı Raporu'na göre yatış endikasyonu bulunup hastaneye yatırılan 155 TGP tanılı olgu alındı. Olguların biyokimya, hemogram, arter kan gazı, infeksiyon belirteçleri, radyolojik bulguları, yatış süreleri, aldıkları tedaviler, tedavi edildikleri servisler, taburculuk durumları retrospektif olarak kaydedildi. Tüm olguların pnömoni ağırlık skorları ve tek tek indekslerin skorları hesaplandı. Çalışmaya alınan olguların 87'si (%56) erkek, 68'i (%44) kadındı. Hastaların ortalama yaşı 71±15 yıl (21-98) idi. Olguların %12'si (n:18) aktif olarak sigara içiyordu. En sık görülen komorbiditeler hipertansiyon (n:97, %62), diyabetus mellitus (n:59, %38), koroner arter hastalığı (n:59, %38) ve KOAH (n:58, %38) idi. TTD klavuzuna göre en çok Grup II hasta olduğu görüldü. Hastaların ortalama yatış süresi 8±5 gündü. Yoğun bakım ünitesi takibi ihtiyacı olan 10 olgu ve NIMV desteği gereksinimi olan 26 olgu mevcuttu. Üç ay içinde nüks nedeniyle tekrar hastane başvurusu 21 olguda görüldü. Pnömoniye ait radyolojik tutulum paternlerine, üreyen mikrobiyolojik etkenlere veya uygulanan antibiyoterapiye bağlı farklılıkların prognoz üzerinde anlamlı etkisi saptanmadı. Çalışmada kullandığımız indekslerin pnömoni ağırlığını belirleme açısından birbirleri ile korele oldukları, hastalığın şiddetini benzer şekilde saptadıkları gösterildi. Exitus olan olgularda exitus olmayanlara göre hastanede yatış günü daha düşük (p=0,02), LDH (p=0,001), PAI (p=0,002), CURB-65 (p=0,049), ATGP (p=0,008) ve SMART-COP (p=0,02) skorlama değerleri daha yüksekti. Nüks olan olgularda hastanede yatış günü (p=0,01), KEİ-1 (p=0,006) ve A-DROP (p=0,04) değerleri diğer gruba göre daha düşüktü. Çalışmamızda NIMV (Non-İnvaziv Mekanik Ventilatör) desteği ve YBÜ (Yoğun Bakım Ünitesi) takibi gereksinimi öngörmekte en etkili çalışmalar araştırıldığında NIMV desteği riski öngörmede SMART-COP (AUC=0,77; %95 GA=0,71-0,92; p<0,001; Duyarlılık:%73; Özgüllük:%32, YBÜ gereksinimi ve mortalite riskini ön görmede PAİ (AUC=0,80; %95 GA=0,67-0,94; p=0,001, Duyarlılık:%90; Özgüllük:%35, nüks riskini ön görmede KEİ-1 (AUC=0,67; %95 GA=0,53-0,82; p=0,04; Duyarlılık:%20; Özgüllük:%89 en iyi ağırlık skorları olarak belirlendi. Sonuç olarak pnömoni ağırlık indeksleri pnömoninin ağırlığını ve tedavi yerininin belirlenemesinde kullanılan oldukça duyarlı indeksler olup, bu çalışmada NIMV ihtiyacını belirlemede SMART-COP, mortalite ve YBÜ gereksinim belirlemede PAİ, nüks riskini belirlenmesinde ise KEİ-1 indekslerinin kullanılmasının uygun olduğu düşünülmüştür.