Yatırım teşvik sistemi ile kalkınma ajansı mali destek programlarının etki ve etkinliklerinin kentlerin kalkınması açısından karşılaştırmalı değerlendirilmesi; Bartın örneği

Kalkınma ajanslarının üstlenmiş oldukları en önemli görevlerden biri bölge içi ve bölgeler arası gelişmişlik farklarının azaltılmasıdır. Söz konusu görevi yerine getirmek için kullanmış oldukları en önemli mekanizma mali destek programlarıdır. Yatırım Teşvikleri de kendi sistematiğinde barındırdığı destek unsurları ile bölgesel gelişmişlik farklarının azaltılmasını amaçlamaktadır. Kalkınma ajansları mali destek programları ile teşvik sisteminin benzer amaçları gerçekleştirmeye çalıştıkları anlaşılmaktadır. Bu çalışmada; kalkınma ajansları mali destek programları ve teşvik sistemlerinin kentlerin kalkınmasına etkileri; yatırım, istihdam ve göç verileri dikkate alınarak değerlendirilmektedir. Ayrıca, bahsi geçen sistemlerin destek unsurlarının etkinlikleri; prosedür, zaman, kaynakların yerinde verimli kullanımı, muhasebeleştirme, istihdam ve yatırım öncelikleri açısından karşılaştırılmaktadır. Etki ve etkinlik değerlendirmeleri yapılırken; 2009 yılı verileri başlangıç kabul edilmektedir. Zira 2009 yılında bütün ajansların kuruluş süreci tamamlanmış ve aynı zamanda yeni teşvik yasası yayınlanmıştır. Bahsi geçen değerlendirmede, 2009-2018 yıllarını kapsayan dönemde, Bartın İlinde, teşvik sistemi kapsamında gerçekleştirilen yatırımlar ile Batı Karadeniz Kalkınma Ajansınca desteklenen ve teşvik sistemi ile hedef kitlelerinin benzerlik arz ettiği KOBİ Mali Destek Programları, Güdümlü Proje ve Küçük Ölçekli Alt Yapı Mali Destek Programları kapsamında gerçekleştirilen yatırımlar baz alınmıştır. Çalışma sonucunda iki sistemin birbirini tamamlayan ve zaman zaman birbirini ikame edebilen yönlerinin olduğu, kendilerine özgü bazı avataj ve dezavantajları bünyelerinde barındırdıkları görülmektedir. İki sistemin de bu çalışma ile ortaya konulan güçlü yönlerini ihtiva eden hibrit bir sistemin tasarlanması, sunulan hizmetleri; desteği veren kurum açısından kaynakların daha etkin ve yerinde kullanıldığı, yatırımcı açısından ise kolay anlaşılır ve ulaşılır hale getireceği değerlendirilmektedir.