Yatırımcı duyarlılığı faktörünün pay piyasalarının getiri ve volatilitesi üzerindeki etkisi: Borsa İstanbul Endeksleri üzerine bir uygulama

Bu tezin amacı, yatırımcı duyarlılığının pay piyasası getirileri ve volatiliteleri üzerindeki etkisinin sınanmasıdır. Bu kapsamda 2010-2023 yılları arası günlük veriler kullanılarak Yatırımcı Duyarlılığı Endeksi oluşturulmuş ve pay endeksleri ile ilişkisi incelenmiştir. Endeks inşasında Temel Bileşenler Analizi (PCA) kullanılırken, endeksin getiriler ve volatilite üzerindeki etkisi Dışsal Değişkenli Otoregresif Hareketli Ortalama (ARMAX) ve Üssel Genelleştirilmiş Otoregresif Koşullu Varyans (EGARCH) modelleri vasıtasıyla analiz edilmiştir. Sonuçlar yatırımcı duyarlılığının Borsa İstanbul gösterge ve sektör endekslerinin getirileri üzerinde negatif, volatiliteleri üzerinde ise pozitif etkisi olduğunu göstermiştir. Alt örneklemler kullanılarak gerçekleştirilen analizler ise yatırımcı duyarlılığının Covid-19 öncesi dönemde pay piyasalarında etkili olduğunu, Covid-19 sonrası dönemde ise etkisini kaybettiğine işaret etmektedir. Bu sonuç temel bilgiye dayanmayan irrasyonel kararların piyasalar üzerindeki etkisinin kriz dönemleri sonrasında ortadan kaybolduğunu, bir başka ifade ile gürültünün geri planda kalarak yatırım kararlarının daha rasyonel bir zemine oturduğunu göstermektedir. Son olarak portföy performans metrikleri kullanılarak gerçekleştiren performans analizleri genel itibariyle yatırımcı duyarlılığının yüksek volatilite yarattığı sektörlerde yatırım performansının düşük/orta, düşük volatilite yarattığı sektörlerde ise yatırım performansının orta/yüksek olduğunu ortaya koymuştur.