Yavaş koroner akımlı hastalarda efor öncesi ve sonrası plazma Endotelyal Nitrik Oksit Sentetaz (eNOS) seviyelerinin sağlıklı popülasyonla karşılaştırılması

Amaç: Tıkayıcı epikardiyal bir lezyon olmasa da diffüz aterosklerozun neden olduğuendoteliyal disfonksiyon yavaş koroner akımın (YKA) etyopatogenezinde anahtar roloynar. Endotelyal nitrik oksid sentetaz (eNOS) L-arginin'in L-siturillin'e oksidasyonusırasında nitrik oksitin sentezinde görev alan enzimdir. Azalmış plazma eNOS düzeyleriendotelyal disfonksiyonun önemli bir göstergesidir. Bu çalışmada, YKA'lı hastalarda,plazma eNOS düzeylerinin belirlenmesi ve eforla ilişkisini araştırılması amaçlandı.Yöntem: Çalışmaya, en az bir koroner arterinde YKA saptanan 22 hasta (19 erkek, 3kadın; yaş ortalaması 48,5±10,9) ve 17 sağlıklı birey (12 erkek, 5 kadın; yaş ortalaması48,7±9,6) alındı. YKA saptanmasında TIMI kare sayısı yöntemi kullanıldı. Hasta vekontrol grubunda ortalama trombosit hacmi (OTH) ve efor öncesi ve efor sonrasıplazma eNOS seviyeleri ölçüldü.Bulgular: Bazal plazma eNOS düzeyi hasta grubunda kontrol grubuna göre dahadüşüktü (32,58 ± 21,36, 48,16 ± 24,35, p = 0,040). Efor sonrası plazma eNOS düzeyihasta ve kontrol gurubunda karşılaştırıldığında hasta grubunda anlamlı derecede daha dadüştüğü gözlendi (25,02 ± 17,69, 44,13 ± 17,39, p=0,002). YKA'lı hastalarda bazalplazma eNOS değeri ile efor sonrası plazma eNOS değeri karşılaştırıldığında eforlabirlikte plazma eNOS düzeylerinin çok anlamlı derecede azaldığı gözlenirken (32,57 ±21,36, 25,02 ± 17,69, p<0,0001 ), kontrol grubunda ise bazal plazma eNOS değeri ileefor sonrası plazma eNOS değeri azalma eğiliminde olmasına rağmen istatistikselolarak anlamlı değildi (48,16 ± 24,35, 44,13 ± 17,39, p=0,35). YKA'lı hastalar ilekontrol grubu karşılaştırıldığında OTH, YKA'lı hastalarda anlamlı derecede dahayüksekti (9,21±2,5, 7,77±0,90, p=0,027). YKA'lı hastalarda, TIMI kare sayıları ile hembazal hem de efor sonrası plazma eNOS düzeyleri arasında ciddi korelasyon vardı(r=0,51, p=0,015, r= 0,58, p =0,005, sırasıyla). YKA'lı hastalarda TIMI kare sayıları ileOTH arasında da belirgin korelasyon izlendi (r=0,44, p=0,04). Ayrıca YKA'lıhastalarda OTH ile hem bazal hem de efor sonrası plazma eNOS seviyeleri arasındanegatif korelasyon vardı (r=-0,48, p=0,025, r=-0,44, p=0,041, sırasıyla).Sonuç: YKA'lı hastalarda hem istirahat ve hem de efor sonrası azalmış plazma eNOSseviyeleri ve artmış OTH düzeyi, YKA'da diffüz aterosklerozun neden olduğuendoteliyal disfonksiyonunun, mikrovasküler düzeyde miyokardiyal iskemininetyopatogenezinde rol oynadığını gösterebilir.