Yavru ratlarda bakır sülfatla oluşturulan karaciğer hasarına karşı rutinin koruyucu rolünün oksidatif stres ve endoplazmik retikulum stresi üzerinden araştırılması

Bakır sülfat dünyada ve Türkiye'de yaygın kullanım alanına sahip kimyasal bir maddedir. Sanayiden, tarıma çok çeşitli kullanım alanlarına sahip olan bu kimyasal bileşik ile ilgili yavru ratlar üzerinde yapılan çalışma sayısı oldukça azdır. Bu çalışmada, bakır sülfat kaynaklı endoplazmik retikulum stresi (ERS) ile karaciğer hasarı arasındaki ilişkiye yeni terapötik müdahale potansiyeli olabilecek rutinin olası etkilerine odaklanılmıştır. Çalışma sonucunda rutinin bakır sülfat kaynaklı ERS'ye karşı histolojik etkilerini açıklamaya amaçladık. Çalışma için Erciyes Üniversitesi Deneysel ve Klinik Araştırmalar Merkezi (DEKAM)'den temin edilen 4-5 haftalık, 28 adet, 70-100 gr ağırlığındaki, Sprague dawley ırkı yavru erkek sıçanlar kullanılmıştır. Çalışmada kullanılan sıçanlar rastgele olarak kontrol grubu, bakır sülfat grubu, rutin grubu, rutin+bakır sülfat grubu olmak üzere 4 eşit gruba (n=7) ayrılmıştır. Deney sonunda yavru sıçanlardan alınan karaciğer dokularında histopatolojik değişiklikler ve immünohistokimyasal olarak ATF4, caspase 3 ve fosforile JNK proteinleri değerlendirilmiştir. Ayrıca ELISA yöntemiyle Malondialdehit (MDA), Total Antioxidant Status (TAS) ve Total Oxidant Status (TOS) analizi yapılmıştır. Histopatolojik olarak rutin grubunda kontrol grubuna benzer bir histolojik yapı gözlemlenirken, rutin+bakırsülfat grubunda, bakırsülfat grubunda gözlemlenen hasarın azaldığı gözlemlenmiştir. İmmünohistokimyasal analizde rutin uygulanmış gruplarda ATF4, caspase 3 ve fosforile JNK proteinleri, bakırsülfat ve rutin+bakırsülfat preperatlarında gözlemlenen boyanma yüzdeleri kontrol ve rutin grupları ile olan boyanma yüzdelerine göre anlamlı (p<0.05) farkın oluştuğu, kontrol ve rutin gruplarının kendi içinde boyanma yüzdelerinin birbirine oldukça yakın olduğunu saptadık. Elde edilen veriler bakır sülfat kaynakalı karaciğer hasarına karşı rutin ajanının koruyucu bir molekül olma potansiyelini ortaya koyduğunu göstermektedir.