Yeni güvenlik yaklaşımları bağlamında Venezuela ve İran'ın enerji güvenliği politikaları

Soğuk Savaş'ın sona ermesiyle birlikte doğan yeni güvenlik yaklaşımları, devlet ve askeri güç odaklı geleneksel güvenlik anlayışının sınırlarını zorlayarak güvenlik kavramının içine yeni boyutlar ve tehdit alanları eklemiştir. Bu yeni bakış açısına dahil edilen alanlardan biri de Kopenhag Okulu ve Yeşil Teori çerçevesinde kuramsallaşan enerji güvenliği kavramı olmuştur. Çalışmanın da kuramsal altyapısını oluşturan enerji güvenliği kavramı, başlangıçta sadece arz güvenliğiyle sınırlı tutulurken; zamanla enerjinin talep, geçiş ve altyapı boyutlarını da içerecek şekilde genişlemiş ve küreselleşme, sanayileşme, üretim ve dünya nüfusundaki artış gibi sebeplerden dolayı da devletlerin öncelikli gündem maddesi haline gelmiştir. Venezuela ve İran gibi enerji kaynakları bakımından oldukça zengin olan ve ekonomileri bu kaynaklara bağımlılık gösteren ülkelerde de enerji güvenliği, öncelikli güvenlik alanlarından biri olmasının yanı sıra ulusal ve ekonomik güvenlikle de eş tutulmaya başlanmıştır. Bu nedenle ilgili ülkeler, enerji güvenliğini sağlamaya yönelik stratejik yaklaşımlar geliştirerek ulusal ve ekonomik güvenliklerini de korumaya yönelik politika çerçeveleri oluşturmuş ve bu doğrultuda dış politika ideolojisine, liderlerin vizyonlarına ve siyasi ideolojilere bağlı olarak çeşitli politikalar geliştirilmiştir. Çalışmanın ana argümanını oluşturan bu durum üzerine odaklanarak "Venezuela ve İran'ın tarihsel süreçte enerji güvenliklerini sağlamak için geliştirdiği politikalar nelerdir? Bu politikaların belirlenmesinde ve yönetilmesinde etkili olan aktörler kimledir? Bu süreçte liderler, siyasi ideolojiler ve dış politika stratejileri enerji politikalarını nasıl şekillendirmektedir?" gibi çalışmanın temel araştırma sorularına cevap aranırken; aynı zamanda bu soruları cevaplandırmak da çalışmanın ana amacını oluşturmuş ve çalışmanın kapsamını belirlemiştir. Ayrıca Venezuela ve İran'ın enerji güvenliği politikalarındaki benzerlikler ve farklılıklar, sahip olduğu enerji kaynakları, çeşitli ülkelerle geliştirdiği enerji odaklı ilişkiler de çalışmanın kapsamı içinde yer almıştır. Bu bağlamda çalışmanın kapsamı oldukça geniş tutulmasına rağmen veri toplama sürecinde yeterli bilgiye ulaşılamadığından dolayı da Venezuela'nın doğalgaz politikaları ve AB ile olan ilişkileri gibi konular, çalışmanın sınırları dışında tutulmuştur