Yeni işçilik örüntüleri bağlamında alışveriş merkezlerindeki kadın işçiler: İstanbul örneği

Bu tezin konusu, alışveriş merkezlerinde çalışan kadınların kimlik olarak kendilerini nasıl tanımladıklarıdır. Bu konu, alışveriş merkezlerinde çalışan kadınların kendilerini işçi olarak görüp görmediği ve alışveriş merkezlerinde çalışmayan diğer işçi kadınları nasıl gördüğü çerçevesinde ele alınmıştır. Yeni mekanlar olarak alışveriş merkezlerin buralarda çalışan kadınların algı, düşünce ve davranışlarında yol açtığı değişimler de anlatılmıştır. Araştırmanın amacı, alışveriş merkezlerinde çalışan kadınların kimlik olarak kendilerini nasıl gördüklerinin (işçi olarak görüp görmediklerinin) saptanmasıdır. İstanbul'daki alışveriş merkezlerinde çalışan kadınlar üzerinden hareketle işçilik örüntülerinin mekanla bağlantılı (alışveriş merkezleri) olarak nasıl değiştiğinin açıklanması araştırmanın önemini oluşturmaktadır. Araştırmanın alışveriş merkezlerinde çalışan kadın işçilere odaklanmasının nedeni, kadın işçilerin sergiledikleri yeni işçilik örüntülerinin net olarak görülebileceği yerlerin alışveriş merkezleri olduğunun düşünülmesidir. Bu yüzden aynı işi de yapsalar da alışveriş merkezleri dışındaki yerlerde çalışan kadın işçiler kapsam dışı bırakılmıştır. Araştırmanın evrenini İstanbul'daki alışveriş merkezlerinde çalışan kadın işçiler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise İstanbul'un farklı yerlerinde birbirinden farklı özellikte (ilçe, semt ve otoyol üzerinde) seçilen dört alışveriş merkezi oluşturmaktadır. Bu alışveriş merkezleri; Capacity, Armonipark, Arenapark, 212 alışveriş merkezidir. Yukarıda da belirtilmiş olan birbirinden farklı dört alışveriş merkezinden olasılığa dayalı olmayan örnekleme tekniklerinden olan kasti (kararsal) örnekleme tekniği ve kartopu örnekleme tekniği kullanılarak derinlemesine mülakat yapılmak üzere kadın işçiler seçilmiştir. Seçim ölçütünün özellikleri bu alışveriş merkezlerinden birinde çalışan olması ve kadın olmasıdır. Ayrıca araştırma öncesinde 18 yaş ve üstü kadınlarla görüşme yapılması planlanmış ama AVM sektöründe 16 yaşından itibaren ailesinin izni ile işçi çalıştırabildiği görülünce 18 yaş olan örneklem kriteri 16 yaşa indirilmiştir. Araştırma işçi kadınların davranış örüntülerine odaklandığı için bir yıldan daha az süredir alışveriş merkezinde çalışan kadınlar örneklemin dışında bırakılmıştır.