Yeni Kamu Hizmeti anlayışı bağlamında Türkiye'de kolluk kuvvetlerinde yaşanan dönüşümün analizi

Son yıllarda kamu yönetimi anlayışında yaşanan dönüşümler, kamu hizmetlerinin sunum biçimini ve kamu kurumlarının işleyiş yapısını köklü bir şekilde değiştirmiştir. Bu değişim sürecinde öne çıkan Yeni Kamu Hizmeti (YKH) anlayışı, kamu yönetimini; vatandaş odaklılık, şeffaflık, hesap verebilirlik, katılımcılık ve etik değerlere bağlılık gibi ilkeler temelinde yeniden şekillendiren bir yaklaşım olarak ortaya çıkmıştır. Bu tez çalışmasının temel amacı, söz konusu anlayışın iç güvenlik alanında görev yapan kolluk kuvvetleri üzerindeki etkilerini incelemek ve bu bağlamda meydana gelen dönüşüm sürecini değerlendirmektir. Geleneksel kamu yönetimi paradigmasında devlet, kamu yararı doğrultusunda karar alan ve uygulayan merkezi bir otorite olarak konumlanmakta iken; Yeni Kamu Hizmeti yaklaşımında kamu yönetimi, vatandaşları yalnızca hizmet alan bireyler değil, kamu politikalarının oluşturulmasında etkin rol üstlenen paydaşlar olarak görmektedir. Bu paradigma değişikliği, kamu hizmeti sunumunda olduğu kadar güvenlik hizmetlerinin işleyişinde de önemli etkiler doğurmuştur. Bu çerçevede, kolluk kuvvetlerinden beklenen rol, yalnızca kamu düzenini sağlamakla sınırlı kalmayıp; toplumsal ihtiyaçlara duyarlı, şeffaf ve hesap verebilir bir kamu hizmeti sağlayıcısı olma yönünde evrilmiştir. Türkiye'de kolluk teşkilatını düzenleyen mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilen analizler ve literatür taraması doğrultusunda hazırlanan bu çalışmada, kamu hizmeti anlayışında yaşanan dönüşüm ile bu dönüşümün güvenlik hizmetlerinin sunucusu konumunda olan kolluk kuvvetlerine yansımaları kapsamlı biçimde ele alınmıştır. Kolluk kuvvetlerinin Yeni Kamu Hizmeti perspektifi doğrultusunda üstlendiği yeni sorumluluklar, karşılaştığı fırsatlar ve bu sürece eşlik eden yapısal dönüşüm gereklilikleri ayrıntılı olarak tartışılmıştır. Çalışma kapsamında yapılan değerlendirmeler neticesinde, kolluk kuvvetlerinin görevlerini yerine getirirken şeffaflık, hesap verebilirlik ve etkin sivil denetim ilkeleri doğrultusunda faaliyet göstermesini sağlayacak kurumsal ve hukuki mekanizmaların yeniden yapılandırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, temel hak ve özgürlüklerin keyfi müdahalelere karşı korunabilmesi adına kolluk teşkilatının yalnızca güç kullanan otorite temelli bir yapı olmaktan çıkarılarak, kamu yararını önceleyen, vatandaş odaklı hizmet sunan bir yapıya dönüştürülmesi önemle vurgulanmıştır. Bu bağlamda, Yeni Kamu Hizmeti anlayışının kolluk kuvvetlerine yüklediği sorumluluklar ve sunduğu fırsatlar değerlendirilmiş; kolluk hizmetlerinin demokratikleşme süreci içindeki rolü irdelenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda, kolluk hizmetlerinin katılımcı, insan haklarına duyarlı ve kamu denetimine açık bir zemin üzerinde yeniden yapılandırılmasının zorunluluğu ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Kolluk Kuvvetleri, Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik, Toplum Destekli Kolluk, Vatandaş Odaklılık, Yeni Kamu Hizmeti.