Yeni mezun hemşirelerin güçlendirilmesine yönelik geliştirilen eğitim programının etkinliğinin değerlendirilmesi

Gereç ve Yöntem: Araştırma, 15 Aralık 2021- 15 Haziran 2023 tarihleri arasında YMH'in güçlendirilmelerine yönelik durum değerlendirmesi, eğitim programının geliştirilmesi ve bu programın etkinliğinin değerlendirilmesi olmak üzere üç aşamada yürütülmüştür. Araştırmanın birinci aşamasında YMH'in güçlendirilmelerine yönelik durum değerlendirmesi yapabilmek için karma desende bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Karma desendeki çalışmanın nicel bölümünde "Güçlendirmeye Yönelik Durum Değerlendirme Soru Formu", Hemşirelik Yapısal Güçlendirme Ölçeği (HYGÖ)" ve "Psikolojik Güçlendirme Ölçeği (PGÖ)" 220 YMH'ye uygulanmıştır. Nicel verilerin analizinde tanımlayıcı, korelasyon ve çoklu regresyon testleri kullanılmıştır. Nitel bölümde ise 30 YMH ile odak grup görüşmeleri yapılmıştır. Nitel veriler, betimsel analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın ikinci aşamasında; online ve yüz yüze olmak üzere iki bölümden oluşan eğitim programı geliştirilmiştir. Online eğitim toplam sekiz modülden oluşmakta olup iki hafta süre ile uygulanmıştır. Yüz yüze eğitim ise iki gün uygulanmış olup, online eğitime ait konuların uygulamalarını içermiştir. Araştırmanın son aşamasında; geliştirilen bu eğitim programının etkinliğinin değerlendirilmesi amacı ile eğitim programının uygulandığı 32 deney, rutin uygulamaların yapıldığı 32 kontrol grubu olacak şekilde YMH ile randomize kontrollü deneysel çalışma gerçekleştirilmiştir. Eğitim programının tamamlanmasından üç ay sonra deney ve kontrol grubuna "HYGÖ ve PGÖ" tekrar uygulanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı, ki-kare testi ve t-testi kullanılmıştır. Bulgular: Karma desendeki çalışmanın nicel bölümünde YMH'in HYGÖ puan ortalamaları 17.78 ± 3.78; PGÖ puan ortalamaları ise 44.01 ± 10.35 bulunmuş olup orta düzeydedir. Yapılan regresyon analizine göre hemşirelerin HYGÖ düzeylerini %69,5; PGÖ düzeylerini ise %66,6 oranda açıklayan yedi bağımsız değişken olduğu belirlenmiştir. Nitel bölümde ise, odak grup görüşmelerinin betimsel analizi sonucuna göre "güç kavramı", "mesleki izlenim" ve "güçlendirme süreci" olmak üzere üç bağlam ve bağlamlara ait dokuz tema ve 25 alt tema belirlenmiştir. Randomize kontrollü çalışma bulgularına göre; Deney ve kontrol grubunun ilk ölçümlerde homojen dağılım gösterdiği, eğitim programının uygulanmasından üç ay sonra HYGÖ ve PGÖ puan ortalamaları açısından deney ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark olduğu ve deney grubunun toplam puan ortalamasının daha yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sonuçlar ve Öneriler: YMH'in güçlendirilmesine yönelik geliştirilen eğitim programı hemşirelerin hem yapısal hem psikolojik güçlendirme algılarının artışında son derece etkili bir uygulama olarak bulunmuştur. Bu eğitim programının yaygınlaştırılmasına yönelik faaliyetler ile araştırmaların yapılmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Eğitim programı, psikolojik güçlendirme, ters-yüz eğitim, hemşire, yeni mezun, yapısal güçlendirme