Yeni nesil kanal dolgu patlarınının yeniden kök kanal tedavisi uygulanmış dişlerin kırılma dayanımlarına etkisi: Bir laboratuvar ve sonlu elemanlar analizi çalışması

ÖZET Amaç: Bu çalışmanın amacı, yeniden kök kanal tedavisi uygulanmış dişlerde farklı kanal dolgu patlarının kırılma dayanımı üzerindeki etkilerini karşılaştırmak ve elde edilen bulguları sonlu elemanlar analizi (SEA) ile biyomekanik açıdan değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, her biri tek köklü olan toplam 124 adet mandibular premolar diş kullanıldı. Kanal şekillendirmesinin ardından tüm örnekler AH Plus kanal dolgu patı ile dolduruldu. Kanal dolumlarını takiben rastgele seçilen 12 diş pozitif kontrol grubu olarak belirlendi. Kalan örneklerin kanal dolguları uzaklaştırıldıktan sonra 12 diş negatif kontrol grubuna, geri kalan örnekler ise rastgele beş deney grubuna (n=20) ayrıldı: Grup 1 (AH Plus/lateral kompaksiyon), Grup 2 (GuttaFlow Bioseal/tek kon), Grup 3 (TotalFill BC/tek kon), Grup 4 (BioRoot RCS/lateral kompaksiyon) ve Grup 5 (NeoSealer Flo/tek kon). Negatif kontrol grubuna yeniden kanal dolgusu yapılmazken, deney gruplarındaki kanallar ilgili patlarla dolduruldu. Tüm örnekler termal yaşlandırmaya tabi tutulduktan sonra, kırılma dayanımı testleri dişlerin uzun aksına 45° açıyla uygulanan eğimli kuvvet altında gerçekleştirildi. Ayrıca, her bir kanal patı grubuna ait üç boyutlu sonlu eleman modelleri (SEA) oluşturularak, lezyonlu ve lezyonsuz koşullarda dentin, kanal patı ve çevre dokulardaki stres dağılımları değerlendirildi. Bulgular: Kruskal-Wallis testi, gruplar arasında kırılma dayanımı açısından anlamlı fark olduğunu ortaya koydu (p<0,001). Kanal dolgusu uzaklaştırılan ancak yeniden kanal dolgusu yapılmayan negatif kontrol grubu en düşük, kanal dolgusu uzaklaştırılmayan pozitif kontrol grubu ise en yüksek kırılma dayanımı gösterdi (p<0,05). Deneysel gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmadı (p>0,05). SEA sonuçlarına göre, elastik modül değeri yüksek biyoseramik patlar (NeoSealer Flo ve TotalFill BC Sealer) stresleri bünyelerinde absorbe ederek dentinde biriken gerilimi azalttı. Düşük elastik modül değerine sahip olan GuttaFlow Bioseal ise dentinde daha belirgin stres odaklarının oluşmasına yol açtı ve stres dağılım kapasitesini sınırladı. Sonuç: Farklı biyoseramik esaslı kanal patları, kırılma dayanımı bakımından benzer sonuçlar sergilemiştir. Ancak SEA bulguları, yüksek elastik modül değerine sahip biyoseramik patların dentin üzerinde daha koruyucu biyomekanik etki yarattığını göstermektedir. Bu sonuçlar, endodontik tedavi sonrası materyal seçiminde biyomekanik uyumluluğun dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Endodontik retreatment, kök kanal dolgu patı, biyoseramik, kırılma dayanımı, sonlu elemanlar analizi