Yeni ufuklar dergisi üzerinde bir inceleme

?Yeni Ufuklar Dergisi Üzerinde Bir nceleme? isimli tezimizde Ufuklarve Yeni Ufuklar Dergisi'nin serüvenini değerlendirmeye çalıştık.UfuklarDergisi Şubat 1952'de Orhan Burian ve Vedat Günyol'un gözetiminde vedenetiminde Yücel Dergisi'nin bir uzantısı olarak çıkmaya başlamıştır. 14sayı çıktıktan sonra Orhan Burian vefat etmiştir. Derginin tüm sorumluluğunuüstlenen Vedat Günyol, derginin başına bir ?yeni? sözcüğü ekleyerek YeniUfuklar adıyla dergiyi çıkartmayı sürdürmüştür. 1976 yılına kadar YeniUfuklar adıyla çıkan dergi 275. sayısıyla okuyucularına veda etmiştir.YeniUfuklar, 1952'de ?Aylık Sanat-Fikir Mecmuası? olarak çıktığı yoluna 1960'tansonra ?Eleştiri-Deneme Dergisi? olarak devam etmek istemiş ancak kısa süresonra eski haline dönmek zorunda kalmıştır.Çeyrek yüzyıla yakın yayın hayatında Yeni Ufuklar pek çok şair veyazara sayfalarını açmış, edebû hayatımızdan sosyal hayatımıza kadarhemen her konudaki yazılarıyla düşünce ufkumuzu genişletmiştir. Aynızamanda yeni yetişen şair ve yazarları destekleyerek kendisinden sonragelen edebû muhitlerin oluşmasına da öncülük etmiştir.Yeni Ufuklar, yönünüBatı'ya çeviren bir dergi olmuştur daima. Batı'daki gelişmeleri yakından takipeden Orhan Burian ve Vedat Günyol, Batı uygarlığının temelini oluşturan veBatı'da Rönesans'ı hazırlayan hümanizm akımından etkilenmiş ve Türkiye'yehümanizmi getirmeyi amaçlamışlardır. ?Varoluşçuluk bir hümanizmdir? diyenJean Paul Sartre hem hümanizme getirdiği yeni yaklaşımla hem de sanat veedebiyata getirdiği ?var oluş? kavramıyla XX. yüz yılda adından en çok söz? nsanda var oluş özden önce gelir.? temelineettiren filozof olmuştur.dayanan varoluşçuluktan Yeni Ufuklar da etkilenmiştir.531Hümanizmden yola çıkan bir ekip kısa zamanda Antik Yunan ve Lâtinkaynaklarına yönelecektir. Bu yöneliş yeni bir tarih anlayışını da beraberindegetirecektir. Dâhil olmaya çalıştığımız Batı uygarlığının kökenini oluşturanAtik Yunan ve Lâtin medeniyetinin aslında Anadolu kültüründen etkilendiği vedolayısıyla Anadolu halkının kültürel mirasından hareketle zaten Batıuygarlığının bir parçası olduğunu savunan ve adına Mavi Anadolu Hareketidenilen bu akımın öncüleri Halikarnas Balıkçısı, Azra Erhat, SabahattinEyuboğlu ve Vedat Günyol'dur. Yeni Ufuklar, Mavi Anadolu Hareketi adıverilen bu akımın bir nevi sözcüsü niteliğinde çıkan bir dergi olmuştur.Temellerini hümanizmin oluşturduğu Cumhuriyet, kendi insanınıyetiştirmek için yeni eğitim ve öğretim modelleri aramıştır. Halkının çoğunluğuköylerde olan ve gelişime önce halkı eğitmekle başlanılması gerektiğinisavunan bu yeni oluşum köy enstitülerini meydana getirmiştir. Köy enstitülerihem hümanizmin hem de Anadolu kültüründen hareketle Antik Yunan veLâtin kültürünün öğretildiği ve dolayısıyla kapılarını Batı uygarlığına açankurumlar olmuştur. Yeni Ufuklar, hem köy enstitülerini hem de köy enstitüleriruhunu sonuna kadar desteklemiştir. Gerek varoluşçuların insana yüklediğisorumluluk duygusu, gerek köy enstitülerinde yetişmiş insanların kendigerçekleriyle yüz yüze gelmiş olmaları bunlarında ötesinde, iki dünyasavaşının acısını yaşayan insanımız kendi gerçeğiyle yüzleşmek zorundakalmıştır. ?toplumsal gerçekçilik? adı verilen bu yeni akımdan Yeni Ufuklar'danasibine düşeni almıştır.Kısaca Yeni Ufuklar, özgür düşünceyi savunan, çağından veinsanından sorumlu olduğuna inanan ve bu doğrultuda yayın yapan biredebiyat ve düşünce dergi olarak edebiyat tarihimizdeki yerini almıştır.