Yeniden yapılandırmanın kamu bankalarının verimliliği üzerindeki etkileri

iYEN DEN YAPILANDIRMANIN KAMU BANKALARININVER ML L Ğ ÜZER NDEK ETK LER(YÜKSEK L SANS TEZ )Hazırlayan: Emre TOPSAKALÖZETBu çalışmada, Türkiye'de 1997-2005 yılları arasında, kamubankalarının yeniden yapılandırılmalarına yönelik uygulamaların bubankaların verimlilikleri üzerindeki etkileri incelenmiştir.Bankaların verimliliklerinin ölçümünde, Veri Zarflama Analizi (VZA)yönteminden yararlanılmıştır. Tezin uygulama modelinin gözlem kümesiolarak Türkiye'de faaliyette bulunan toplam 11 banka seçilmiştir. Bunların 3'ükamusal sermayeli, 7'si özel sektör sermayeli ve 1'i de yabancı sermayelibankadır. Bankaların seçiminde; tez için belirlenen uygulama döneminintamamında faaliyet göstermiş olması, kriz nedeniyle TMSF bünyesinealınmamış olması ve sektörü temsil edebilecek nitelikte olmalarına dikkatedilmiştir. Seçilen bankaların 2005 yılsonu itibariyle toplam aktif büyüklükleri,sektörün toplam aktif büyüklüğünün %80,3'ünü oluşturmaktadır. Modelin girdive çıktı kümelerinin oluşturulmasında, özellikle yeniden yapılandırmanınoperasyonel verimlilik üzerine etkisinin izlenebileceği kriterlerin seçilmesinedikkat edilmiştir. Girdi kümesi olarak, bankaların dönem içindeki şubesayıları, personel sayıları ve faiz dışı giderleri (diğer faaliyet giderleri); çıktıkümesi olarak, bu bankaların dönem içindeki kredi ve mevduat bakiyeleri ilealınan ücret ve komisyon bakiyeleri seçilmiştir.Bankaların verimliliklerindeki değişimin zaman boyutunu dikkatealabilmek için Malmquist toplam faktör verimliliği endeksi yöntemindenyararlanılmıştır.iiDönemler itibariyle bakıldığında, kamu bankalarının etkinlik açısındansektör genelinden en fazla farklılık gösterdikleri dönemlerin, ekonomik krizinyaşandığı 2000-2001 dönemi ile sektörde yeniden yapılandırmanın başladığı2001-2002 dönemlerinde gerçekleştiği görülmektedir. Kamu bankalarınınekonomik krizden diğer bankalara göre daha olumsuz etkilenmelerinerağmen yeniden yapılandırmanın olumlu etkilerinden daha fazlayararlandıkları sonucuna varılmıştır.Çalışmanın sonuçları, Türkiye'de 2001 yılından itibaren uygulamayakonulan yeniden yapılandırma programının, kamu bankalarının operasyonelverimlilikleri üzerinde olumlu katkısı olduğu tezini doğrular niteliktedir.