Yenidoğan Yoğun Bakımda Cerrahi Girişim Geçiren Hastalarda Basınç Yarası Görülme Oranı ve Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi

Cerrahi girişim uygulanan yenidoğanlarda basınç yarası insidansı ve prevalansı yüksektir. Bu popülasyonda yapılan çalışmaların sınırlı olmasının yanında, yenidoğanlarda cerrahi girişim sonrası basınç yarası görülme oranlarına yönelik çalışmalar da yetersizdir. Bu nedenle, basınç yaralanmasını önleme ve tedavi etmeye yönelik önerilerin kanıt düzeyleri de düşüktür. Bu çalışmanın amacı; cerrahi girişim uygulanan yoğun bakımda izlenen yenidoğanlarda basınç yaralanması görülme oranını ve risk faktörlerini belirlemektir. Tanımlayıcı-kesitsel araştırma tasarımında yürütülen bu çalışma, bir eğitim ve araştırma hastanesinin Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde, cerrahi girişim sonrası bakım verilen 105 hasta ile yürütüldü. Veriler, Yenidoğan Tanıtıcı Özellikler Formu, Yenidoğanlar için Neonatal Q Basınç Ülseri Risk Değerlendirme Ölçeği ve NPUAP-EPUAP Basınç Yaralanması Sınıflandırma Sistemi ile toplandı. Veriler, SPSS 25 kullanılarak tanımlayıcı, Mann Whitney U ki kare analiz yöntemleri ile değerlendirildi. Araştırmaya dahil edilen hastaların, Yenidoğan/İnfant Braden Q Skalası Basınç Yaralanması risk puanı ortalamasının 18.42 olduğu, basınç yaralanması gelişenlerin %87’inin ise cilt bozukluğu riski olduğu saptandı. Yenidoğanların %21,9’unda basınç yaralanması geliştiği, %14,3’ünün Evre II basınç yaralanması olduğu bulundu. Basınç yaralanmasının çoğunluğunun sırt bölgesinde geliştiği, üç saatten uzun kardiyopulmer cerrahi girişim geçirenlerde basınç yaralanması oranının daha yüksek olduğu bulundu.Yenidoğanlarda ameliyat sonrası basınç yaralanması gelişme oranını non invazif mekanik ventilasyon, santral venöz kateter, üriner kateter, drenaj tüpü gibi tıbbi araç gereç ve vazoaktif ilaç kullanımının etkilediği saptandı. Bu sonuçlara göre cerrahi girişim geçiren yenidoğanlarda ameliyat sonrası bakım veren hemşirelerin, doğru risk değerlendirmesinin yanında basınç yaralanmalarının özellikleri ve risk faktörlerine yönelik önleyici bakım stratejilerini geliştirmeleri ve uygulamaları, basınç yaralanmalarının önlemesi için bir önceliktir. Anahtar Kelimeler: Basınç Yaralanması, Yenidoğan, Yoğun Bakım, Cerrahi Girişim, Risk Faktörleri.