Yenidoğanlarda Solunum Sıkıntısı Gözlem Ölçeğinin Türkçe uyarlaması:Geçerlik ve güvenirlik çalışması

Bu çalışma, solunum sıkıntısı olan yenidoğanlarda 'Yenidoğanlarda Solunum Sıkıntısı Gözlem Ölçeği'nin (Respiratory Distress Observation Scale in Newborn) Türkçe formunun geçerlik ve güvenirliğini belirlemek amacıyla metodolojik olarak yapılmıştır. Araştırma verileri etik kurul ve kurum izinleri alındıktan sonra, Gaziosmanpaşa Üniversite Hastanesi ve Tokat Devlet Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım'da solunum sıkıntısı ile takip edilen 37 haftalık 140 bebekten, hem araştırmacı hem de yenidoğan yoğun bakım hemşiresi tarafından, Tanıtıcı Bilgi Formu ve Yenidoğanlarda Solunum Sıkıntısı Gözlem Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde, tanımlayıcı istatistiklerden yararlanılmıştır. Kapsam Geçerlik İndeksi hesaplanmıştır (KGİ), örneklemin yeterli olup olmadığına Kaiser-Meyer-Olkin (KMO) testi ile ölçeğin faktörlenebilir olup olmadığı ise Barlett's Küresellik Testi ile değerlendirilmiştir. Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA), Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA), İç Tutarlılık analizlerinden Cronbach Alfa Katsayısı ve Madde Toplam Puan Korelasyonları hesaplanmıştır. Aynı zamanda güvenirlik analizlerinden Bağımsız Gözlemciler Arası Uyum Değerleri Fleiss Kappa formülü ile hesaplanmıştır. Yenidoğanlarda Solunum Sıkıntısı Gözlem Ölçeği'nin Türk diline uygun, KGİ değerinin ≥ 0,91 olarak bulunmuştur ve KMO katsayısı 0,606 olarak hesaplanmış olup, örneklem sayısı yeterli olarak bulunmuştur. Bartlett'in Küresellik Testi yaklaşık ki-kare değerinin (231,035, p<0.001) önemli olduğu saptanmıştır. Cronbach Alpha katsayısı 0,642 olarak bulunmuştur. Ters kodlama yapıldıktan sonraki Düzeltilmiş Madde Toplam Korelasyonu değeri 0,239 olarak hesaplanmıştır. Fleiss Kappa Değeri 0,421 olarak bulunmuştur. Bu değer Bağımsız Gözlemciler Arası Uyumun anlamlı olduğunu göstermektedir. DFA ve AFA sonuçlarına göre, ölçeğin toplam varyansı %59,522 olarak bulunmuştur. %60'ın üstü faktör analizi için kabul edilebilir düzeyde olduğu için ölçek tek faktör olarak değerlendirilmiştir. DFA sonucunda ulaşılan uyum indekleri; Ki-Kare Serbestlik Derecesi (χ2/df) 2,166, Tahminin Kök Hata Kareler Ortalaması (Root Mean Square Error of Approximation, RMSEA) 0,072, Karşılaştırılmalı Uyum İndeksi (CFI) değerleri 0,940, Uyum İyiliği İndeksi (GFI) 0,957, Ölçeklendirilmiş Uyum İndeksi (NFI) 0,900, Düzeltilmiş Uyum İyiliği İndeksi (AGFI), 0,899 olarak hesaplanmış olup, modelin iyi bir uyuma sahip olduğu belirlenmiştir. Yenidoğanlarda Solunum Sıkıntısı Gözlem Ölçeği'nin Türk kültüründe ölçmeyi amaçladığı yapıyı geçerli bir şekilde ölçebildiği tespit edilmiş olup ölçeğin yapı geçerliliği sağlanmıştır. Bu çalışma sonuçlarına göre 'Yenidoğanlarda Solunum Sıkıntısı Gözlem Ölçeği'nin Türk kültürü için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu sonucuna varılmıştır. Solunum sıkıntısı ile yenidoğan yoğun bakımda yatan, 37. gebelik haftasındaki bebeklere uygulanan bu ölçme aracının, yenidoğan yoğun bakımda yatan ve solunum sıkıntısı ile takip edilen tüm bebeklere uygulanması önerilmektedir. Aynı zamanda yenidoğanlardaki solunum sıkıntılarını tespit etmek amacıyla yapılacak yeni çalışmalarda, ölçüm aracı olarak kullanılması önerilmektedir. Anahtar kelimeler: Solunum Sıkıntısı, Yenidoğan, Geçerlik ve Güvenirlik