Yenidoğanlarda standart ve standart olmayan yöntemle yapılan boy ve ayak boyu ölçümlerinin güvenilirliğinin karşılaştırılması

Giriş ve amaç: Büyüme ve gelişmenin takibi pediatrik muayenenin çok önemli bir basamağıdır. Doğumdan itibaren düzenli olarak ölçülen boy, kilo ve baş çevresi değerleri büyüme eğrilerine işlenerek büyümedeki anormalliklerin erkenden fark edilip buna göre önlemler alınması mümkün olur. Yenidoğan bebeğin doğum salonunda ilk müdahalesi yapıldıktan sonra boy, kilo ve baş çevresi ölçülür, aşı kartına not edilir ve büyüme çizelgelerine işaretlenir. Bebeğin doğum odasında ilk ölçümlerinin dikkatli ve titizlikle yapılması gelişimindeki persentil eğrisindeki ilk referansı belirleyeceği için önemlidir. Modern küvözler bebekleri içindeyken tartabilecek sistemlerle donatılmıştır, boy ölçümü içinse küvöz içerisinde yapılabilecek güvenilir bir yöntem bildiğimiz kadarıyla henüz yoktur. Çalışmamızda yenidoğan bebeklerin takibinde boy ölçümü için standart ölçüm metodu olan infantometre ile daha çok kuvözden çıkartılamayan bebekler için uygulanan mezura ile yapılan ölçümlerin kendi içerisindeki tekrarlanabilirliği-güvenilirliğini ve mezura ile yapılan ölçümlerin infantometreye göre doğruluğunu ölçmek istedik. Ayak boyu ölçümü günlük pratik uygulamada kullanılan bir yöntem değildir. Fakat yapılan birçok çalışmada ayak boyu ve SGA arasında bağlantı bulunmuştur. Biz de çalışmamızda boy ve ayak boyu ölçümünde kişisel yöntem ve metod farklılığının sonuçların güvenilirliğini etkileyip etkilemediğini saptamayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Belirlenen günlerde Recep Tayyip Erdoğan Eğitim Araştırma hastanesi yenidoğan yoğun bakımda yatan 107 bebeğin boy ve ayak boyu ölçümleri yapıldı. Başlangıçta A-B-C-D kod harfleri kura ile belirlenen 4 farklı araştırmacı ölçümleri yaptı. Araştırmacılar birbirinin kod harfini ve hangi yöntemle ölçüm yaptığını bilmemekteydi, çalışmanın güvenilirliği açısından ölçülen verileri bilgisayara farklı bir kişi sadece kodları kullanarak (A, B, C, D ölçümü) SPSS programına kaydetti. Bebek boylarının ölçümü 2 farklı araştırmacı tarafından mezura ile, bu araştırmacıların ölçümlerinden habersiz olan 2 araştırmacı tarafından ise infantometre ile yapıldı. Bebek ayak boylarının ölçümü ise 2 farklı araştırmacı tarafından mezura ile, bu araştırmacıların ölçümlerinden habersiz olan 2 araştırmacı tarafından kumpas kullanılarak yapıldı. Tüm araştırmacılar ölçümlerini aynı gün içinde farklı zamanlarda yaptılar, araştırmacılar diğer kişilerin kod harfini ve hangi yöntemle ölçüm yaptığı bilgisi verilmedi. İstatistiksel analizlerin yapılacağı sırada da yine A, B, C, D kişilerinin yaptığı ölçümlerin hangi yöntem olduğu istatistikçiye belirtilmeden istatistiksel analiz yapıldı. Bulgular: İnfantometre ile boy ölçümü yapan kişiler arasındaki güvenilirlik katsayısı (interclass korelasyon katsayısı = tekrarlanabilirlik ve güvenilirliği) 0.89, mezura ile boy ölçümü yapan kişiler arasındaki güvenilirlik katsayısı 0.78 saptandı. Kumpas ile ayak boyu ölçümü yapan kişiler arasındaki güvenilirlik katsayısı 0.84, mezura ile ayak boyu ölçümü yapan kişiler arasındaki güvenilirlik katsayısı 0.51 saptandı. Doğum boyu ile ayak boyu arasında, doğum ağırlığı ile doğum boyu ve ayak boyu arasında, gestasyon haftası ile boy ve ayak boyu arasında anlamlı korelasyon olduğunu bulduk. Sonuç: Yenidoğanların boyunu ölçmek için kullanılan infantometre ve mezura ile yapılan boy ölçümlerinde infantometre ile yapılan ölçümlerin daha güvenilir olduğunu saptadık. Mezura ve kumpas ile yapılan ayak boyu ölçümlerinde ise kumpas ile yapılan ölçümlerin daha güvenilir olduğunu saptadık. Anahtar Kelimeler: İnfantometre, mezura, boy ölçümü, yenidoğan, ayak boyu