Yenikapı'da (İstanbul) jeoarkeolojik ve dendokronolojik incelemeler

Tarih boyunca önemini koruyan, 3 imparatorluğa başkentlik yapan ve binlerce yıllık kültürü ile insanlığın ilgi odağı olmayı her zaman başaran İstanbul, Marmara Denizi kıyısında yer almaktadır. Asya ile Avrupa'yı ilk kez denizaltından birbirine bağlayacak olan bir sualtı tüp geçidi inşası için 2004 yılında İstanbul'da Marmaray-Metro Projesi başlatılmıştır. Aynı yıl yapılan kazılarda projenin Yenikapı ayağında, Roma İmparatoru I. Theodosius (MS 379-395) tarafından yaptırılan antik Theodosius Limanı kalıntıları ortaya çıkarılmıştır. Bir yandan tünel inşası için metro çalışmaları devam ederken diğer tarafta arkeologlar tarafından yapılan çalışmalarla, İstanbul'un tarihini değiştirecek çok sayıda buluntu gün ışığına çıkarılmıştır. Bu yönüyle ve elde edilen yeni jeolojik bilgilerle Yenikapı, İstanbul'un ve Marmara Denizi'nin Geç Holosen Dönemi ile ilgili yeni bilgiler sunması açısından önemlidir.Yapılan çalışmalarla Yenikapı kazı alanındaki istif 9 birime ayrılmıştır. Birinci birimin yaklaşık 7500-8500 yıl aralığında daha önce bilinmeyen bir yerleşimin izlerine sahip olduğu görülmüştür. 9 birimden oluşan tüm istif içerisindeki buluntulardan yola çıkılarak İstanbul'un Neolitik Çağ, Erken Demir Çağı, Arkaik Çağ, Klasik Dönem, Hellenistik Dönem, Roma Dönemi, Bizans Dönemi ve Osmanlı Dönemlerine ışık tutacak bulgulara rastlanmıştır. Ortaya çıkarılan arkeolojik buluntuların istif ile ilişkisi jeoarkeolojik çalışmalarla belirlenmiştir. Böylece MÖ 5500 veya 6500'den günümüze kadar geçen sürede oluşan istifin oluşum ortamı ve süreçleri belirlenmeye çalışılmıştır. Ayrıca Theodosius Limanı'na ait iskele kazıklarından alınan numuneler üzerinde dendrokronolojik analizler yapılmıştır.