Exploring antecedents and daily consequences of workplace incivility: An experience sampling study

Bu 5-günlük deneyim örnekleme çalışmasında, iki farklı kaynaktan gelen (iş arkadaşı ve yöneticiler) iş yeri nezaketsizliği (İYN) yaşantısının öncüllerinin ve kısa vadedeki sonuçlarının incelenmesi amaçlanmıştır. Kavramsal temel olarak fail predasyon ve mağdur odaklı suç çerçevelerinin kullanıldığı bu araştırmada, İYN algısının/deneyiminin bireysel bir öncülü olarak bağlanma yönelimi ve durumsal bir öncülü olarak mesai öncesi deneyimlenen olumsuz duygulanım incelenmiştir. İYN yaşantısının sonuçları olarak ise mesai sonrası tükenmişliği ve iş doyumu analiz edilmiştir. Son olarak, bağlanma yöneliminin İYN-tükenmişlik ve İYN-iş doyumu ilişkileri üzerindeki düzenleyici etkileri incelenmiştir. Araştırma örneklemini, gün içinde ofiste yöneticileri ve iş arkadaşlarıyla yüz yüze çalışan geniş bir yelpazedeki mesleklerden 190 çalışan oluşturmaktadır. Katılımcılar beş gün boyunca mesai öncesi ve sonrası anketlerini tamamlamışlardır. Hipotez testi için çok düzeyli yol analizi ile rastgele katsayı modellemesi gerçekleştirilmiştir. Beklendiği gibi, bağlanma kaygısı kişiler-arası düzeyde, mesai-öncesi olumsuz duygulanım da kişi-içi düzeyde İYN deneyimi ile pozitif ilişkilidir. Günlük İYN deneyiminin mesai sonrası tükenmişliği ve iş doyumunu yordadığı bulunmuştur. Bağlanma kaygısı, yönetici nezaketsizliğinin hem tükenmişlik hem de iş tatmini üzerindeki olumsuz etkisini şiddetlendirirken, bağlanma kaçınması yönetici nezaketsizliğinin yalnızca tükenmişlik üzerindeki olumsuz etkisini şiddetlendirmektedir. Bulgular, bu kötü muamele türünün yalnızca kronik bir olgu olarak değil, aynı zamanda epizodik bir olgu olarak da ele alınmasının önemini vurgulamaktadır.