Yerleştirme-rotalama probleminin karınca kolonisi algoritması ile çözümü: Bir gıda firmasında uygulama

Bu çalışmada, gıda sektöründeki firmanın gerçek verileri kullanılarak kapasite kısıtlı yerleştirme-rotalama problemi çözülmüştür. Literatürde var olan karma tam sayılı programlama tabanlı bir yerleştirme-rotalama problemine farklı kısıtlar (depo kapasite kısıtı, yalnızca depo ve rota maliyetini içeren yeni bir amaç fonksiyonu) eklenerek yeni bir model geliştirilmiştir. Büyük boyutlu kapasite kısıtlı yerleştirme-rotalama problemi için ise metasezgisel algoritmalardan olan karınca kolonisi algoritması ile çözüm elde edilmiştir. Gıda sektöründe faaliyet yapan bir firmanın gerçek verileri de dikkate alınarak problem dört farklı senaryo olarak incelenmiştir. İlk senaryoda geliştirilen karma tam sayılı programlama tabanlı model kullanılarak küçük boyutlu bir problemin optimum sonucu elde edilmiştir. İkinci senaryoda ise geliştirilen karınca kolonisi algoritması ile problemin büyük boyutlu hali çözülmüştür. Firmanın mevcut durumu (tek depo) bu çalışmada önerilen (5 depo) lojistik maliyetleri açısından karşılaştırıldığında, önerilen sistemin maliyetinin %49 oranında daha az olduğu gösterilmiştir. Üçüncü senaryoda ise geliştirilen algoritmanın yeni depo yerleri ve yeni rotaların belirlenmesindeki etkinliğini göstermek için, belirli illerde talep artışları dikkate alınarak bu olay gözlenmiştir. Son senaryoda ise, firmanın gelecek 5 yıl planlaması içerisinde 10 yeni ilde şube açılması durumu incelenmiştir. Elde edilen sonuçlar, bu çalışmada geliştirilen karma tam sayılı programlama ve karınca kolonisi algoritması etkin ve verimli sonuçlar ürettiği sonucuna varılmaktadır.