Yerli hibrit zoysia çimi hatlarının düşük sıcaklık dayanımlarının belirlenmesi

Bu çalışma, Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nde yürütülen melezleme programı sonucu geliştirilen 30 yerli hibrit Zoysia hattı ile 6 ticari çeşidin (toplam 36 genotip) düşük sıcaklık koşullarına (0, –3, –6, –9 ve –12 °C) dayanıklılığını belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Deneme, şansa bağlı tam bloklar deneme desenine (her genotip için 9 tekerrür) göre planlanmış, toplam 324 saksı kullanılmıştır. Soğuk stres uygulamasından önce bitkiler, kontrollü şartlarda 8/2 °C (gündüz/gece) sıcaklıklarda 4 hafta boyunca soğuk alıştırma (aklimasyon) uygulamasına tabi tutulmuş ardından –12 °C'ye kadar kademeli olarak düşürülen sıcaklıklarda 24'er saat soğuk stresi altında bırakılmıştır. Her sıcaklık kademesinde klorofil içeriği (SPAD), yaprak rengi (L, a, b), klorofil floresansı (Fv/Fm, PI/ABS) ve hücre zarı geçirgenliği (NES) ölçümleri yapılmıştır. Ayrıca, –6 ve –12 °C uygulamalarının ardından, bitkilerin 4 hafta boyunca seradaki rejenerasyon oranları ve genel çim kaliteleri değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar, tüm genotiplerde –12 °C uygulamasının ciddi hasar ve ölümlere yol açtığını göstermiştir. Buna karşın –6 °C'ye maruz kalan dayanıklı hatların klorofil içeriklerini ve hücre zar bütünlüklerini koruyabildikleri, ayrıca yüksek rejenerasyon potansiyeli gösterdikleri belirlenmiştir. Düşük sıcaklık koşullarında, genotiplerin hücre zar geçirgenliğini koruma becerileri ile fotosentetik aktivitelerini sürdürebilmeleri arasında önemli farklılıklar olduğu saptanmıştır. Özellikle MJe116, MJ31, MJ34, MJ46, MJ73, MJ58, MJ62, MJ17, JM7 ve MJ83 hatlarının düşük sıcaklıklara daha yüksek dayanıklılık gösterdiği; buna karşın OKC, JM35, MZ68 ve SURVIVOR genotiplerinin en hassas grupta yer aldığı görülmüştür. Böylece –6 °C'ye kadar olan soğuk koşullarına dayanabilen yerli hibritlerin, kış aylarında da sürdürülebilir bir çim kalitesi sunma potansiyeline sahip olduğu sonucuna varılmıştır.