Yersel lazer tarama verisinin mimari vektörel çizimlerdeki kullanılabilirliği ve mimari belgelemeye katkısı

Tarihi ve kültürel mimari miras potansiyeli taşıyan önemli eserler toplumlar için paha biçilemez kaynaklardır. Çevresel ve insan kaynaklı çeşitli faktörler tarafından tehdit edilen bu eserlerin gelecek nesillere aktarılabilmesi mimari belgeleme süreçlerinin tamamlanması ve iyi bir şekilde muhafaza edilmesine dayanır. Günümüzde mimari belgeleme araştırmaları için 3B yersel lazer tarama ve fotogrametri gibi yöntemlerde kullanılan teknolojiler, özellikle büyük ve karmaşık yapıların yüksek geometrik doğruluk ile temsil edildiği güçlü veriler sunar. Mimari dökümantasyon çalışmaları kapsamında 3 boyutlu (3B) belgelemenin daha erişilebilir olması sebebiyle nokta bulutu modellerine dayalı çıkarımlar mimari belgeleme çalışmaları için önemli bir veri niteliği taşımaktadır. Ancak elde edilen nokta bulutu verisinin işleme sürecinin fazla zaman alması ve lazer tarama cihazlarının yüksek maliyetli olması bu yöntemin temel dezavantajlarındandır. 3B modellerin yapı bilgi modellemesi (YBM) süreçlerine dâhil edilmesi yapıların belgeleme ve yenileme süreçlerine farklı perspektifler katmaktadır. Mimari belgeleme süreçlerine YBM teknolojisinin entegre edilmesi ise tarihi yapıların yönetim ve belgeleme çalışmaları için etkili bir yöntem olan Tarihi Yapı Bilgi Modellemesi (TYBM)'ni ortaya çıkarmaktadır. Ülkemizde henüz yaygın bir teknoloji olmayan YBM, 3B modelleme tekniği ve bilgi yönetimini tek bir çatı altında toplaması sayesinde kültürel miras belgeleme çalışmalarını titizlikle yürütebilmeyi sağlar. Genellikle 2 boyutlu (2B) gerçekleştirilen belgeleme çalışmalarının YBM kapsamında 3B modellenmesi sayesinde yapının hem dijital bir ikizinin oluşturulması hem de geometrik detaylarının ve içerdiği parametrik nesnelerden ötürü zengin bir akıllı modelinin oluşturulması sağlanmış olur. Bu modelleme sonucunda yapıların hem 3B hem de 2B plan, görünüş ve kesitleri doğru bir şekilde elde edilebilir. Bu tez çalışması nokta bulutu verisi üzerinden vektörel çizimlerin gerçekleştirilmesi ile TYBM kapsamında 3B bir model yaratmaya odaklanmıştır. Çalışma alanı olarak İsmetpaşa İlkokulu tarihi eğitim binası seçilmiştir. Uygulama kapsamında nokta bulutu üzerinden manuel olarak elde edilen parametrik nesnelerin 3B modele entegre edilmesi ve nesne kütüphanesinde arşivlenmesi ile oluşan 3B modelin mimari belgeleme süreçlerindeki katkısı, yöntemin uygulanabilirliği, oluşan TYBM model hakkında yorumlamalar ve YLT yönteminin bu amaçla kullanımına dair sonuçlar değerlendirilmiştir.