Yeşil binalarda enerji tasarrufu ve geleneksel yöntem olarak rüzgar bacası

Enerjinin etkin kullanılması, iyi bir şekilde tasarrufu, üretim maliyetlerini ekonomi üzerindeki yükünü hafifletilmesi ve geri dönüşmeyen kaynakların korunması amacıyla yeşil binalar geliştirilmektedir. Mimaride geleneksel yöntemleri incelemek doğal kaynaklardan yararlanmak, en önemli hedef olarak belirlenmiştir. Çalışmada başvurulan yöntemlerin başında; yeşil binalar kapsamında bir taraftan mevcut yasal dayanakların ve uluslararasında sözleşmelerin değerlendirilmesi, BEP (Bina Enerji Performansı) gibi denetleyici yazılımların incelenmesi, insan sağlığı ve ısı konforu sağlayan şartların irdelenmesi, EKB (Enerji Kimlik Belgesi) standartlarına uyum gösteren yapıların araştırması gelir. Bunun yanı sıra, tüm ulaşabilen akademik çalışmalar, kitaplar ve tezler Türkçe, İngilizce ve Farsça dillerinde taranmıştır. Araştırmanın ikinci bölümünde; insanla çevre arasındaki ilişki, iki yönlü bir süreç olduğu, teknoloji ilerlenmesiyle birlikte gelişen sanayi çevre sorunlarını giderek büyük ölçülere ulaşmasını ve doğal kaynakların azalmasını sebep olduğu saptanmıştır. Böylece artık çevre sorumluluğu dikkate alınması, enerji ve su kaynağının düşük oranda kullanılması ve sürdürülebilen çevre dostu yapıların gerekliği ön plana çıkarılmıştır. Aynı zamanda çevre dostu yapılarda enerji ve su tasarrufun sağlamanın yanı sıra, yaşayanların sağlık ve ısı konfor şartlarının temin edilmesinin gereği tespit edilmiştir. Ayrıca malzeme üretimi sırasında hiç bir kimyasal yöntemin gerçekleşmemesi, doğal biçimine benzerliği, insanların sağlık dorumuna önemli bir tehdit yaratmaması dikkati çeken diğer bir konudur. Araştırmanın üçüncü bölümünde; yeşil binalarda bir taraftan enerji üretim miktarını ve kaliteyi azaltmadan, diğer taraftan ekonomik geliştirmeyi ve sosyal refahı önlemeden enerji etkinliğini sağlamak amaçlanmaktaydı. Aynı zamanda enerji tasarrufu yöntemleri, iki kategoriden oluşan somut ve soyuta tedbirler adına önerildi. Ayrıca yeşil binaların dış cephelerinde, enerji etkinliğini sağlayan ısı yalıtımı kullanımın etkileyen parametrelerden bahis edildi. İklim değişikliği çerçeve sözleşmeler adında, yasal dayanaklar olarak Kyoto ve Rio sözleşmeler incelendi. Ülkeler sera gazı salınımını azaltmayı, teknolojik sistemlerin hakkında işbirliği kurmayı ve çevresel öğelerin korunmasını teşvik edilmişlerdir. Araştırmanın dördüncü bölümünde; elde edilen bilgilere dayanarak İran coğrafisinin bölgesel yapılarda kullanılan rüzgâr bacasının enerji etkisi incelendi, Rüzgâr Bacası geleneksel mimarlığın kimlik kazandıran bir parçası olarak havalandırma sisteminin tamamlayan ve binaların soğutma ihtiyacını karşılayan önemli bir faktördür. Bir taraftan iklimsel uyumundan dolayı enerji verimliğini artmaktadır, diğer taraftan geri dönüş malzemelerle yapılması maliye bakımından bir kazanç sağlaması görünmektedir. Rüzgâr bacası; kuru-sıcak bölgelerin binalarının ve büyük ölçüde kentlerinin sürdürebilirliğini sağlayan önemli bir tasarım olarak saptanmaktadır. Rüzgâr bacası farklı mevsimlere göre, doğal havalandırma aracıyla binanın ısı konfor koşullarını sağlar, insan ve çevre sağlığına katkıda bulunur. Buna göre bir binanın havalandırmasının en doğal yöntemi, rüzgârın akış hızıyla ve yönü ile tasarlanmış, rüzgâr bacası önerilmektedir. Sonuç olarak rüzgâr bacası performansını değerlendirirken, karmaşık teknolojik çözümlerin yansıra, geleneksel doğal havalandırma yöntemlerin modernizasyonu gerekmektedir. Anahtar Sözcükler: insan ve konut, malzeme, enerji tasarrufu, geleneksel yöntemler, rüzgâr bacası