Post occupancy evaluation of indoor environmental quality with a focus on thermal comfort in a green office building

İnsanların zamanının büyük bölümünü kapalı ortamda geçirdiği günümüzde, iş yeri ortamı, ofis binası tasarımında izlenen güncel konseptler ve teknolojik gelişmelere paralel olarak dönüşüm geçirmektedir. Bu çerçevede, yapılı çevrede sürdürülebilirlik, tasarım ve yapım yaklaşımlarında sıklıkla benimsenen bir konsept olarak karşımıza çıkmaktadır. Binalarda çevresel sürdürülebilirliğin değerlendirilmesi amacıyla oluşturulmuş yeşil sertifika sistemleri bu konseptin uygulamaya aktarılmasında belirleyici rol oynamaktadır. Kapalı mekanlardaki iç ortam kalitesi, yeşil bina sertifika sistemleri tarafından çevresel sürdürülebilirlik değerlendirmesinde dikkate alınan etmenlerden biridir. Ticari binalar söz konusu olduğunda, iç ortam kalitesi sıklıkla çalışanların sağlığı, üretkenlik, iş verimi ve dolayısıyla ekonomik kazanç ile ilişkilendirilmektedir. Buna karşın, enerji verimliliğinin öncelikli olarak ele alındığı yeşil sertifikalı ofis binasında gerçekleştirilen birçok kullanım sonrası değerlendirme çalışmasında kullanıcılar tarafından iç ortam kalitesine ilişkin çeşitli sorunların bildirildiği görülmektedir. Bu konuyu ele almak amacıyla, bu tez çalışması, yeşil sertifikalı bir ofis binasında iç ortam kalitesini analiz etmeyi hedeflemektedir. Araştırma, İstanbul'da bulunan yeşil sertifikalı, çok katlı bir ofis binası için gerçekleştirilmiştir. Bu binadaki iç ortam kalitesini, özellikle de kullanıcıların ısıl konfor algısını araştırmak amacıyla, bir kullanım sonrası değerlendirme çalışması gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın yöntemi, literatür araştırması, araştırma sorularının belirlenmesi, alan çalışması için bina seçimi, anket tasarımı, veri toplama (belge toplama, anket, birebir görüşme), sonuçların analizi ve genel değerlendirme adımlarından oluşmaktadır. Araştırmada, binanın kullanıcılarına yönelik hazırlanan anket, ısıl konfora odaklanmakta, ancak bununla birlikte, görsel konfor, işitsel konfor ve iç hava kalitesi gibi iç ortam kalitesini belirleyen diğer bileşenleri de kapsamaktadır. Bu amaçla ilişkili olarak, kullanıcıların sürdürülebilir bina konseptine ilişkin farkındalık düzeyine, buna bağlı olarak davranışlarına, iç ortam kalitesine ilişkin deneyim ve memnuniyetine ilişkin bilgi elde etmek hedeflenmiştir. Söz konusu hedefe yönelik olarak, kullanıcılara sunulan anket, farklı soru tiplerini içermektedir. Bu tez çalışmasında kullanılan anket ve yapılan birebir görüşmeler aracılığıyla elde edilen veri karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, ankete katılan bina kullanıcılarının iç ortam kalitesine ilişkin yüksek memnuniyet oyu kullandıklarını göstermektedir. Ancak buna karşın, birebir görüşmelerde ısıl konforsuzluğa ve diğer iç ortam kalitesi sorunlarına dair şikayetlere sıklıkla yer verdikleri görülmüştür. Bulgular ayrıca, kullanıcıların farkındalık düzeylerindeki artışın, sürdürülebilirlik açısından daha duyarlı davranışları beraberinde getirdiğini göstermektedir. Bu yönüyle, elde edilen sonuçlar konuya ilişkin bilinçlendirme faaliyetlerinin önemine dikkat çekmektedir. Çalışmanın bulguları, ele alınan alan çalışmasına özgü olmakla birlikte, çalışmada izlenen yöntem farklı binalar için de kullanılabilir. Bu sayede, kullanıcı deneyimini geliştirmeye, ve sürdürülebilir uygulamaları teşvik etmeye katkı sağlanabilir.