Yeşil kriminoloji bağlamında çevre suçlarında kamusal farkındalık

Çevre sorunları, insanlığın çevreyi tahakkümü altına almasından itibaren artarak günümüzde geri döndürülemez bir tahribata yol açmıştır. Çevrenin bir hak olarak görülmeye başlamasından itibaren çevre hukuku da bu sorunlara çözüm arayışının bir parçası olmuştur. Çevrenin ceza hukuku konularına dahil edilmesi ile çevresel sorunlar, kriminolojinin de alanına girmiştir. Yeşil kriminoloji ile çevre suç ve cezalarına yeşil bir perspektif getirilerek, çevre sorunlarını çözümü için devlet politikalarının değiştirilmesi, çevresel adalet ve sosyal adaletin sağlanması amaçlanmaktadır. Çalışmamızda doğa ve çevre kavramları, geçmişte doğaya karşı yaklaşım, çevrenin hak olarak tanınması, uluslararası ve anayasal düzeyde çevreye ilişkin gelişmeler, Türk Ceza Kanunu'nda çevre suçları, yeşil kriminolojinin içeriği ve tarihi, yeşil kriminolojinin mağdur yelpazesi, Türkiye'de çevre hareketi ve sivil toplum, sosyal medyada çevrecilik konularına değinilmiştir. Türkiye'deki çevresel hareketlerden birkaçı üzerinde durulmuş toplumsal olarak çevreyi korumaya ilişkin mücadele, toplumsal tepkiler, sivil toplum hareketi ve çevresel mücadelenin sosyal medyadaki yansıması irdelenmiştir. Yeşil kriminolojinin teorik çerçevesine dayanarak İstanbul'da yaşayan 18 yaş üstü bireylere yönelik çevreye ilişkin sivil toplum kuruluşlarına üyelik ve sosyal medyada çevreye ilişkin hesapları takip etme durumuna göre çevresel bilinç ve farkındalık, çevresel tehdide ilişkin tutum, yasal düzenlemelere ilişkin farkındalık gözlemlenmiştir. Araştırmamız sonucunda çevreyle ilişkili sosyal medya hesaplarını takip edenlerin ve çevreyle ilgili STK üyesi olanların çevre bilincinin daha yüksek olduğu, çevreye dair olumlu davranışları daha çok gerçekleştirdikleri, çevresel tehditlerin farkında oldukları, yasal düzenlemelere ilişkin daha çevresel talepleri olduğu gözlemlenmiştir.