Yeşil okul tasarım ölçütlerinin irdelenmesi: Türkiye'deki mevcut okul binaları üzerinde örnekleme

Çevre kirliliği küresel bir sorundur ve çözümüne ilişkin atılan adımlar bütün dünyayı ve geleceğimizi ilgilendirmektedir. Geleceğe yönelik, eğitimli ve bilinçli toplumlar yetiştirmek gerekmektedir. Okul, erken yaşta temel eğitimin yapıldığı yer olduğu için sorunun çözümü konusunda önem taşımaktadır. Çocukların çevre ile sürekli etkileşim içinde bulunduğu göz önüne alındığında çevre eğitimi konusunda sadece eğitim programlarında bulunan çevre bilgisine yönelik kuramsal derslerin yeterli olmadığı, çevrenin bu eğitimi destekleyecek nitelikte planlanması gerektiği görülmektedir. Yapının tasarımı da eğitim çıktılarını etkilemektedir. Okul binaları tasarlanırken çevre eğitimine olan katkısı düşünülmemektedir. Öğrencilerde farkındalık yaratacak, tutumlarını etkileyecek, becerilerini geliştiren ve deneyimleyerek öğrenecekleri mekanlar oluşturulması gerekmektedir. Okul yapısı ve bünyesinde bulundurduğu özellikler, öğrenci üzerinde oluşturduğu görsel etki, iç mekan tasarımı vb. çevre eğitimi için çok önemli bir araçtır. Çalışmada; yeşil okul tasarım ölçütleri ve uygulamalarının bireysel, toplumsal ve ekonomik katkıları üzerinde durulmuş, mevcut okul yapılarının yeşil okul kapsamında yeniden değerlendirilmesine yönelik uygulanabilir ölçütlerin belirlenmesine katkı sağlamak amaçlanmıştır. Bu amaçla, incelenen yeşil okul örneklerindeki uygulamalar ve Türkiye'deki zorunluluklar irdelenmiş, ayrıca öğrenci, öğremen ve velilerin "çevresel kararlara" katılımını sağlama amaçlı anket çalışması yapılmış, okulların mevcut durumu incelenmiştir. Mevcut okulların "yeşil okul" kapsamında yeniden değerlendirilmesi ve yeni yapılacak okul yapılarının "yeşil okul" niteliğinde tasarlanması; kaynakların verimli kullanılmasını, çevrenin korunmasını, sağlıklı ve konforlu çevreler oluşturulmasını ve okulun tümüyle bir öğrenme aracı olarak yeniden yorumlanmasını sağlayacaktır. Mevcut okulların yeşil okul kapsamında yeniden değerlendirilmesine yönelik önerilerin bir kısmının az müdahale gerektiren ve kolaylıkla uygulanabilecek nitelikte olduğu ancak çoğunlukla teknolojiden yararlanılması gerektiği görülmüştür. Gelecek nesillere kalıcı çevre bilinci kazandırma konusunda okul yapılarının "üç boyutlu eğitim araçları" olduğu dikkate alınarak bu konuda yapılan yatırımlar artırılmalı, yeterli bütçe ayrılmalı ve yapılacak olan çalışmalar desteklenmelidir.