Yeşil pazarlama hareketi ve organik ürünlerin tüketici davranışları üzerindeki etkisi

Bu çalışma ülkemizde de var olan ve olabilecek organik gıda tüketicilerinin profilini tespit etmek, organik gıda ürünlerine karşı tüketici tutum ve davranışlarına olumlu veya olumsuz etki edecek etkenleri ortaya koymak ve tüketicinin satın alma kararı almasında bu etkenlerin ne ölçüde ilişkili olduğunu analiz etme amacı taşımaktadır. "yeşil" ya da "çevreci" ürün olarak bilinen organik gıda ürünlerinin yetiştirilmesinde ve pazarlanmasında pazarlamanın temel ilkeleri olan sosyal sorumluluk, yönetimde bütünsel yaklaşım ve sürdürülebilirlik ilkeleri benimsenmiştir. Organik tarımın biyolojik çeşitliliği ve toprak verimliliğini muhafaza etme amacı sürdürülebilir kalkınma tanımında belirtilen gelecek nesillerin kendi ihtiyaçlarını karşılama olanaklarının teminat altına alınmasını sağlamaktadır. Ayrıca organik tarım ürünlerinin yetiştirilmesi ve pazarlanmasındaki bütün evrelerin çeşitli sertifikasyon firmaları tarafından sıkı bir şekilde denetlenmesi ve kontrol edilmesi ve bu süreçte insan sağlığı ve çevreye zarar verebilecek bütün etkenlerin, (örneğin kimyasal ve sentetik girdilerin) kullanımının yasaklanmış olması organik ürünlerin pazarlanmasında bütünsel bir yönetim yaklaşımının benimsendiğini ortaya koymaktadır. Buna ilaveten küçük çiftçilerin desteklenmesi ve bölgesel kalkınmanın hedeflenmesi gibi amaçlar yeşil pazarlamadaki ilkelerden olan sosyal sorumluluk prensibiyle tamamen bağdaşmaktadır. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde günümüzün en popüler yaklaşımlarından yeşil pazarlama kavramı literatür taramasıyla geniş bir çerçevede anlatılmıştır. Bu bağlamda ikinci bölümde yeşil pazarlama kavramıyla iç içe olan ve birbirini tamamlayıcı bir özellik gösteren organik gıda kavramı tüm yönleriyle ele alınmış ve bütün aşamalarıyla anlatılmıştır. Üçüncü bölümde ise çalışmamın tamamında yer alan konulara yönelik olarak ortaya konulan tezler ve hipotezler arasında karşılaştırmalar ve değerlendirmeler yapılmış ve tezin amacına yönelik anket çalışmasına yer verilmiştir. Son bölümde ise tez ve hipotezlere yönelik yapılan anket çalışmalarının sonuçlarına yer verilmiştir. Yapılan çalışmalar sonucunda iç pazardaki organik gıda tüketiminin artırılması Türk tüketicisinin daha az kimyasal kullanımı ve daha sağlıklı ürünleri tüketme şansı elde edebilmesini sağlamaktadır. Ayrıca tarım arazilerindeki toprak verimliliğinin ve üretimde sürdürülebilirliğin korunması açısından ve ekonomik yönden, Türkiye'nin organik gıda sektöründe dış pazardaki başarısını ve kazanımlarını sürdürebilmesi iç pazarda da gelişim gösterebilmesi açısından çok önemli bir yer tuttuğu sonucuna varılmıştır. Bu çalışma ile iç pazardaki tüketici profili ve tüketimle ilişkili içsel ve dışsal faktörlerin belirlenmesi sağlanarak, sektörün gelişmesi ve ülke ekonomisinde önemli bir paya sahip olmasına katkıda bulunacağı düşünülmektedir. Anahtar sözcükler: Yeşil Pazarlama, Organik Gıda, Organik Tarım, Çevreci Pazarlama, Tüketici Davranışları