Yeşilçam sinemasında kadın temsilleri: Türkan Şoray filmleri örneği

Toplumsal cinsiyet bireylerin biyolojik cinsiyetleri gözetilerek toplumun kültürü ile şekillenen kadınlık ve erkekliğin toplumsal anlamıdır. Toplumsal cinsiyet sonradan inşa edilen bir olgu olması nedeni ile dönüşüm gösterebilir. Bireylerin sosyalleşme süreçlerinde öğrendikleri toplumsal cinsiyet kalıp yargılarının sürekliliği, yeniden inşası ile mümkündür. İzler kitlenin genişliği düşünüldüğünde toplumsal cinsiyetin yeniden inşası için en etkili araçlardan biri de sinemadır. Sinema kadının cinsiyetçi bir bakış açısı ile yapılan kadınlık tanımını onaylamak, yeniden üretmek için oldukça etkili bir iletişim aracıdır. Sinema filmleri tarafından, cinsiyetçi bir bakış açısı ile oluşturulan kadın imgeleri sürekli tekrar edilerek toplumsal gerçekliklere dönüşmektedir. Bu çalışmada; kendisi de bir yıldız oyuncu olan Türkan Şoray'ın yönetmenliğini yaptığı Yeşilçam sineması içinde yer alan Dönüş, Yılanı Öldürseler, Azap ve Bodrum Hâkimi adlı filmler doküman analizi tekniği ile incelenmiştir. Yeşilçam filmlerindeki kadın temsilleri değerlendirilerek Şoray'ın yönettiği filmlerde, kadın karakterlerin nasıl yansıtıldığı, kadının nasıl konumlandırıldığı, kadına dair filmlerin genel anlatı yapısı çerçevesinde incelenmiştir. Şoray'ın filmlerinde güçlü kadın imajı ile sunduğu kadın karakterlerin geleneksel kadınlık kodlarının dışına çıkıp çıkamadıkları ya da ne kadar çıktıkları; toplumun kadına çizdiği sınırları ne kadar zorladıkları, Yeşilçam melodramlarının zihinlere nakşettiği ideal kadın kimlikleri ile nasıl oynandığı ve kadının toplumsal cinsiyet rolleri dışına çıkarak sergiledikleri güçlü, sorgulayan ve varoluş mücadelesi veren karakterler incelenmiştir. Anahtar kelimeler: Kadın, Medya, Toplumsal Cinsiyet, Yeşilçam, Türkan Şoray durulacaktır.