Yetişkin kistik fibrozisli hastalarda omega-3 suplementasyonunun hastalık seyri, akciğer fonksiyonu, inflamasyon göstergeleri, hastanede kalış süresi ve yaşam kalitesi üzerine etkileri

Bu çalışma yetişkin kistik fibrozisli hastalarda omega-3 yağ asisi desteğinin inflamasyon göstergeleri, pulmoner fonksiyon parametreleri ile yaşam kalitesi üzerindeki etklerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Randomize, çift kör, plasebo kontrollü bu çalışmaya başlangıçta toplam 50 yetişkin hasta (erkek=24, kadın=26) dâhil edilmiş ve hastalar eşit şekilde omega-3 (n=25) ve plasebo (n=25) olarak rastgele 2 gruba ayrılmıştır. Omega-3 grubundaki hastalara 90 gün boyunca günde 2 kapsül omega-3 (toplam 1800 mg omega-3, 1200 mg EPA, 480 mg DHA) desteği verilmiştir. Plasebo grubundaki hastalara ise aynı süre boyunca günde 2 kapsül MCT (1200 mg) içeren plasebo verilmiştir. Takip sürecinde kortikosteroid kullanımı nedeniyle 3 hasta çalışma dışı bırakılmış ve analizler yaş ortalaması 24.7±5.2 yıl olan, 20-45 yaş aralığındaki 47 hasta (erkek=21, kadın=26) üzerinden gerçekleştirilmiştir (omega-3=23, plasebo=24). Modülatör tedavinin olası terapötik etkileri nedeniyle, hastalar modülatör tedavi alan (n=26) ve almayan (n=21) olmak üzere iki alt grupta ayrıca değerlendirilmiştir. Böylece omega-3 takviyesine bağlı etkilerin daha sağlıklı bir şekilde analiz edilmesi hedeflenmiştir. Çalışmanın başında ve sonunda genel bilgiler, sağlık ve yaşam bilgileri, beslenme bilgileri, omega-3 içeren besinleri tüketim sıklığı, Medikal Araştırma Kurulu Ölçeği (MRCS), Yeniden Düzenlenmiş Kistik Fibrozis Ölçeği (CFQ-R)'nden oluşan bir anket formu aracılığıyla yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak değerlendirilmiş, kan örnekleri alınmış, balgam kültürü ve %FEV1 ölçümleri incelenmiştir. Müdahale sonunda modülatör tedavi alan grupta serum total protein, albumin, prealbumin, TNF-a, IL-6, IL-1β, %FEV1, balgam kültürü sonuçları ve MRCS skorları açısından omega-3 ve plasebo grupları arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0.05). Ancak CFQ-R ölçek sonuçlarına göre omega-3 alan erkek hastalarda genel sağlık alt başlığında anlamlı iyileşme saptanmış ( p<0.05) ve bu grupta vücut ağırlığı ve BKİ'de anlamlı artış gözlenmiştir ( p<0.05). Modülatör tedavi almayan grupta ise albumin, prealbumin, IL-1β, %FEV1, balgam kültürleri, antropometrik ölçümleri ve MRCS skorlarında gruplar arasında anlamlı bir fark bulunamamıştır (p>0.05). Omega-3 grubunda total protein düzeyinde sınırda anlamlı artış (p=0.05), TNF-a seviyesinde ise anlamlı azalma gözlenmiştir (p<0.05). Ayrıca plasebo grubunda IL-6 seviyesinde anlamlı düşüş kaydedilmiştir (p<0.05). CFQ-R ölçek sonuçlarına göre omega-3 alan kadın hastalarda fiziksel fonksiyon, beden algısı, duygusal durum ve sindirim semptomları alt başlıklarında anlamlı iyileşme tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç olarak bu çalışma omega-3 desteğinin kistik fibrozisli yetişkin hastalarda bazı inflamatuar parametreleri azaltabileceğini ve özellikle yaşam kalitesi üzerindeki olumlu etkilerini desteklemektedir. Modülatör tedavi alan ve almayan bireylerdeki farklı klinik yanıt profilleri göz önünde bulundurulduğunda, gelecekte yapılacak daha büyük örneklemli ve uzun süreli çalışmalarla bu bulguların desteklenmesi açısından önem arz etmektedir.