Yetişkin obezlerde fiziksel aktivite seviyesinin belirlenmesi

Giriş: Obezite, genetik faktörlerin ve yaşam stilini de belirleyen fiziksel aktivite alışkanlıklarının birbirleriyle etkileşimi sonucu ortaya çıkan multifaktöriyel ve kompleks bir hastalık olarak bilinir. Amaç: Çalışmanın amacı kısa, kolay, ucuz bir şekilde poliklinik ortamlarında uygulanabilen bir yöntemle yetişkin obezlerin fiziksel aktivite seviyelerini (FAS) değerlendirmek, elde edilen verileri yetişkin normal bireylerle kıyaslayarak `Obezlerin fiziksel aktivite seviyesi obez olmayanlara göre daha düşüktür' yargısını sorgulamak; obeziteyle ilgili sosyodemografik özellikleri ve obeziteye bağlı risk faktörlerini belirleyerek uygun egzersiz programının hazırlanmasına yön göstermektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza Dokuz Eylül Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji Bölümüne 2006 Mart ayı içerisinde başvuran 60 kadın 11 erkek toplam 71(yaş ortalamaları 43,3±11,0) yetişkin gönüllü olgu katıldı. Olguların beden kütle indeksine (BKİ) göre 40' ı çalışma, 31'i kontrol grubuna dâhil edildi. Olgulara yaş, cinsiyet, eğitim seviyeleri, meslek ve medeni durumları, özgeçmiş, soygeçmiş, hastalık hikâyesi, menopoz, hormon replasman tedavisi (HRT), ilaç, sigara ve alkol kullanımı soruldu. FAS International Physical Activity Questionnaire (IPAQ) (Uluslar Arası Fiziksel Aktivite Anketi) ile değerlendirildi. Veriler SPSS(Statistical Package for Social Sciences) for Windows 14.0 programı ile analiz edildi. Bulgular: Çalışma ve kontrol gruplarının yaşları, cinsiyetleri, medeni halleri arasında anlamlı farklılık bulunmadı (p>0.05). Çalışma grubunun eğitim seviyesi ve çalışan birey sayısı kontrol grubundan anlamlı derecede düşüktü (p<0.05). Kalp hastalığı, hipertansiyon, diyabet, uyku apne sendromu, osteoartrit, stres inkontinans ve ilaç kullanımı çalışma grubunda anlamlı derecede yüksek belirlendi(p<0.05). Hormon bozukluğu, osteoporoz, menopoz, hormon replasman tedavisi, sigara ve alkol kullanımı açısından her iki grup arasında anlamlı fark görülmedi (p>0.05). Obez olguların bel çevrelerinin, kalça çevrelerinin ve Bel/Kalça oranlarının(BKO) kontrol grubundan anlamlı derecede yüksek olduğu tespit edildi (p<0.05). Çalışma grubunun toplam fiziksel aktivite seviyesi 405.1 ± 417.9 MET, kontrol grubunun 1011.5±916.1MET olarak belirlendi (p=0.000). Obezlerin normal olgulara göre anlamlı derecede inaktif oldukları görüldü (sırasıyla %82.5'e, %29.0). Sonuç: Obezlerin FAS'leri kontrol grubuna göre anlamlı düzeyde düşüktü(p<0.05). Obez olguların egzersiz programlarının belirlenmesi için FAS'nin ve risk faktörlerinin değerlendirilmesi şarttır. Bu anlamda IPAQ kolay, hızlı ve maliyeti düşük bir FAS değerlendirme yöntemidir. Anahtar kelimeler: Obezite, Fiziksel Aktivite Seviyesi, International Physical Activity Questionnaire (IPAQ)