Yetişkin sosyal medya kullanıcılarında çevrimiçi trollemenin incelenmesi

İnternet teknolojilerinin yaygınlaşması ve ulaşılabilir olması daha fazla bireyin sosyal platformlarını kullanmasına olanak sağlamaktadır. Bu durum bireylerin iletişim kurma ve bilgi paylaşma biçimlerini etkilemektedir. Sosyal medya platformları, bireyler için çeşitli faydalar sunmakla birlikte trolleme olarak bilinen olumsuz ve yıkıcı davranışların ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Çevrimiçi trol davranışlar, kullanıcıları kışkırtmak, küçük düşürmek ya da rahatsız etmek amacıyla gerçekleştirilen olumsuz davranışları kapsayan bir kavramdır. Çevrimiçi trol davranışlar bireylerin sosyal medya kullanımında olumsuz deneyimlere neden olmakla birlikte bireylerin çeşitli psikolojik sorunlar yaşamasına da neden olmaktadır. Bu nedenle çevrimiçi trol davranışların doğasını anlamak önem kazanmıştır. Yapılan araştırmalar çevrimiçi trol davranışların intikam arzusu ile ortaya çıktığına yönelik bulgular sunmasına rağmen intikam ve trol davranışlar arasındaki ilişkinin doğası ve ortaya çıkmasında etkili olan faktörler belirsizdir. Bu nedenle mevcut araştırma çevrimiçi trol davranışlar ile intikam arasındaki ilişkiyi keşfetmek üzere tasarlanmıştır. Bu doğrultuda bu araştırmanın temel amacı, yetişkin sosyal medya kullanıcılarında intikam ve çevrimiçi trol davranışları arasındaki ilişkide empati ve dürtüselliğin sıralı aracı rolünü incelemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada nicel araştırma yaklaşımlarından ilişkisel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 18-67 yaş aralığında 549 kadın, 193 erkek ve 7 cinsiyetini belirtmek istemeyen katılımcı olmak üzere toplam 749 katılımcı oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Kişisel Bilgi Formu, Çevrimiçi Trollük Ölçeği, İntikam Ölçeği, Barrat Dürtüsellik Ölçeği, Toronto Empati Ölçeği kullanılmıştır. Değişkenlere ilişkin istatistiksel analizleri gerçekleştirmek için SPSS 27.0 programı kullanılmıştır. Veri setinin analize uygunluğunu değerlendirmek amacıyla uç değer, normallik ve çoklu bağlantılılık analizleri gerçekleştirilmiştir. Mevcut araştırmada değişkenler arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı hesaplanarak değişkenler arası ilişkiler incelenmiştir. Sıralı aracılık modeli, PROCESS makro eklentisinde bulunan model 6 kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Yapılan korelasyon analizi sonuçlarına göre çevrimiçi trol davranışlar ile intikam, dürtüsellik ve empatinin ilişkili olduğu görülmüştür. Ayrıca yapılan sıralı aracılık analizi sonuçlarına göre intikam ve çevrimiçi trol davranışlar arasındaki ilişkide empati ve dürtüselliğin sıralı aracılık rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular literatür çerçevesinde tartışılmış ve önerilerde bulunulmuştur.