Yoğun bakımda kültürel uygulamalar ve kültüre duyarlı bakımın incelenmesi

ÖZET Yoğun Bakımda Kültürel Uygulamalar ve Kültüre Duyarlı Bakımın İncelenmesi Amaç: Bu araştırma, yoğun bakım hemşirelerinin kültürel yeterlilik ve duyarlılık düzeylerini belirlemek; hasta yakınlarının kültürel bakım gereksinimlerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırma, Adıyaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin altı farklı yoğun bakım ünitesinde yürütülmüş olup paralel karma desende yapılmıştır. Nicel veriler, 215 hemşireye uygulanan "Kültürel Yeterlilik Ölçeği" ve "Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği" ile toplanmıştır. Nitel veriler ise 30 hasta yakınıyla gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla elde edilmiştir. Nicel veriler t testi, korelasyon analizi ve ANOVA testi ile, nitel veriler tematik analiz yapılarak değerlendirilmiştir. Bulgular: Hemşirelerin %63.5'i kadın olup ve yaş ortalamaları 31.48±7.09 yıldır. Hasta yakınlarının ise 14'ü erkek, 16'sı kadındır. Hemşireler Kültürel Yeterlilik Ölçeğinden 70.22±17.70, Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeğinden 81.76±14.90 puan almıştır. İki ölçek arasında pozitif yönde düşük düzeyde istatistiksel olarak önemli bir ilişki vardır (p<0.05). Yoğun bakım sürecinde hasta yakınlarının kültürel ihtiyaçları ve kültürel bakım anlayışları çerçevesinde 6 ana tema saptanmıştır. Bu temalar "kültüre uygun iletişim, gerçekleri bilmek ve karar verebilmek, farkındalıkla verilen bakıma katılabilmek, mahremiyeti koruyacak seçimlerin yapılabilmesi, özen gösterilmesi ve korumanın sağlanması ve psikolojik destek sağlanması olarak nitelendirilmiştir. Sonuç: Hemşirelerin kültürlerarası duyarlılık düzeylerinin artmasıyla kültürel yeterliliklerinin de arttığı belirlenmiştir. Hasta yakınları ise kültürel bakım ihtiyaçlarını genellikle iletişim, mahremiyet, bilgiye erişim, bakım sürecine katılım, özenli yaklaşım ve psikolojik destek çerçevesinde tanımlamıştır. Bu bulgular, yoğun bakımda kültüre duyarlı hemşirelik bakımının hasta ve aile memnuniyeti ile bakım kalitesini artırmada kritik bir rol oynadığını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Kültüre Duyarlı Bakım, Kültürel Uygulamalar, Yoğun Bakım