Yoğun Bakımda Yatan Hastaların Yakınlarının Ruhsal Sağlık Durumlarının ve Stresle Başa Çıkma Tarzlarının Belirlenmesi

ÖZ: Amaç: Bu çalışmada yoğun bakımda yatan hasta yakınlarının ruhsal sağlık durumlarının ve stresle başa çıkma tarzlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma Kesitsel Tanımlayıcı tiptedir. Araştırmanın örneklemini bir genel hastanede yer alan Yoğun Bakım Üniteleri’ nde yatan 77 hasta yakını oluşturmaktadır. Veriler, hastaların ve yakınlarının sosyo-demografik özelliklerine göre, Genel Sağlık Anketi(GSA 12)ve Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği (SBÇTÖ) kullanılarak, araştırmacı tarafından yüz yüze görüşme yoluyla Mart-Eylül 2018 tarihleri arasında toplanmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan hasta yakınlarının %63,64’ünün kadın, %38,96’sının 40 yaş ve üstü yaş grubuna mensup olduğu, %48,05’inin üniversite ve üstü mezunu olduğu tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan hasta yakınlarının %79,22’sinin hasta ile I. Derece akraba, %38,96’sının hasta ile birlikte yaşadığı, %58,44’ünün hasta ile her gün görüştüğü belirlenmiştir. Hasta yakınlarının %51,95’inin daha önce bir yakınının yoğun bakımda yattığı, %68,83’ünün ziyaret saatlerini yeterli bulmadığı, %61,04’ünün hastanın durumu ile ilgili her gün bilgi aldığı, %55,84’ünün hasta ile ilgili yeterli bilgi aldığını düşünmediği, %75,32’sinin bilgiyi doktorlardan aldığı saptanmıştır. Hasta yakınlarının Genel Sağlık Anketinden ortalama 6,35±3,70 puan aldıkları görülmüştür. Hasta yakınlarının genel sağlık anketi puanları ile, stresle başa çıkma tarzları ölçeği alt boyutları olan kendine güvenli yaklaşım ve iyimser yaklaşım puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde, güçlü ve negatif yönlü ilişki olduğu; hasta yakınlarının Genel Sağlık Anketi(GSA12) puanları ile, Stresle Başa Çıkma Tarzları Ölçeği(SBÇTÖ) alt boyutları olan Çaresiz yaklaşım, Boyun Eğici Yaklaşım ve Sosyal Destek Arama puanları arasında istatistiksel olarak anlamalı düzeyde, güçlü ve pozitif yönlü ilişki olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Yoğun Bakım Ünitelerinde(YBÜ) yatan hasta yakınlarının ruhsal hastalık yönünden riskli olduğu belirlenmiştir. Stresle başa çıkma yöntemleriyle ruhsal hastalık risk düzeyinin ilişkili olduğunun belirlenmesi nedeniyle hasta yakınlarının başa çıkma yöntemlerinin belirlenmesi ve güçlendirilmesi önemlidir.