Yöneticilerin mizah tarzları ile çalışanların örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişki: Bursa ili otomotiv sektöründe bir araştırma

Örgütlerde yöneticiler ve çalışanlar arasındaki iletişim sürecinde etkin olarak kullanılan mizahi unsurlar, çalışanların örgüte karşı tutum ve davranışlarının şekillenmesinde etkili bir faktördür. Yöneticilerin mizahı kullanım şeklinin ve amacının çalışanlar tarafından nasıl algılandığı, çalışanların örgüte yönelik sinik tutum geliştirmesine neden olabilmektedir. Yapılan bu tez çalışmasının ana amacı, Bursa ili otomotiv sektöründe çalışanların yöneticilerinin mizah tarzlarına ilişkin algıları ile çalışanların örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Çalışmanın amacı doğrultusunda 13 tane hipotez geliştirilmiş ve Bursa ilinde yer alan otomotiv firmalarında görev yapan 210 beyaz yakalı çalışandan anket yoluyla veri toplanmıştır. Yöneticilerin mizah tarzları ile çalışanların örgütsel sinizm tutumları arasındaki ilişkinin tespit edilmesi için ankette iki ölçek kullanılmıştır. Üç bölümden ve 45 ifadeden oluşan anket formunun ilk bölümünde 5 demografik soru yer almaktadır. Anketin ikinci bölümünde mizahın kişisel farklılıklara yönelik farklı boyutlarını ölçmek amacıyla 2003 yılında Martin, Puhlik-Doris, Larsen, Gray ve Weir tarafından geliştirilen, Ercüment Yerlikaya tarafından 2003 yılında Türkçeye uyarlanan 32 ifadeden ve dört alt boyuttan oluşan Mizah Tarzları Ölçeği bulunmaktadır. Anketin son bölümünde ise çalışanların örgütsel sinizm düzeyini ölçmek amacıyla 1999 yılında Brandes, Dharwadkar ve Dean tarafından geliştirilen, Gamze Kalağan tarafından 2009 yılında Türkçeye uyarlanan 13 ifadeden ve üç alt boyuttan oluşan Örgütsel Sinizm Ölçeği yer almaktadır. Anket aracılığı ile toplanan veriler, SPSS 26.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde Independent Sample T Test, One Way Anova, Post Hoc, Pearson Korelasyon testleri uygulanmıştır. Yapılan istatistiksel analizlerin sonucunda yöneticilerin Kendini Geliştirici Mizah tarzları ile çalışanların Duyuşsal Sinizm tutumları arasında, yöneticilerin Katılımcı Mizah tarzları ile çalışanların Bilişsel ve Duyuşsal Sinizm tutumları arasında, yöneticilerin Kendini Yıkıcı Mizah tarzları ile çalışanların Bilişsel Sinizm tutumları arasında, yöneticilerin Saldırgan Mizah tarzları ile çalışanların Bilişsel ve Duyuşsal Sinizm tutumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu görülürken; yöneticilerin Kendini Geliştirici Mizah tarzları ile çalışanların Bilişsel ve Davranışsal sinizm tutumları arasında, yöneticilerin Katılımcı Mizah tarzları ile çalışanların Davranışsal Sinizm tutumları arasında, yöneticilerin Kendini Yıkıcı Mizah tarzları ile çalışanların Duyuşsal ve Davranışsal Sinizm tutumları arasında, yöneticilerin Saldırgan Mizah tarzları ile çalışanların Davranışsal Sinizm tutumları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığı görülmüştür.