Yönetim bilimleri perspektifinden birinci ve ikinci endüstri devrimlerinin politik, ekonomik, sosyal ve teknolojik boyutlarıyla tarihsel karşılaştırmalı analizi

Endüstri Devrimleri, insanlık tarihinin en büyük dönüşüm süreçlerinden birini temsil etmektedir. Bu tezde Birinci ve İkinci Endüstri Devrimlerinin toplumsal, ekonomik, politik ve teknolojik etkileri karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Birinci ve İkinci Endüstri Devrimlerinin politik, ekonomik, sosyal ve teknolojik etkileri yönetim bilimleri perspektifiyle çok boyutlu olarak incelenmiştir. Araştırmada nitel yöntem olarak içerik analizi ve tematik kodlama teknikleri kullanılmış; amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen yedi eser derinlemesine analiz edilmiştir. Veri toplama sürecinde kitaplar/kitap bölümleri sistematik olarak okunmuş, PEST (Politik, Ekonomik, Sosyal, Teknolojik) analizi çerçevesinde önceden belirlenen kategorilere göre notlar alınmış ve kodlama süreci yürütülmüştür. Her iki Endüstri Devrimi için elde edilen bulgular; tarihsel karşılaştırmalı analiz yöntemiyle benzerlik ve farklılıkları ortaya koyacak şekilde karşılaştırılmıştır. Analiz sonucunda makineleşme ve fabrikalaşmanın üretim sistemlerinde köklü dönüşümlere yol açtığı; işçi sınıfının oluşumu, kentleşme, aile ve eğitim sistemlerinde değişim gibi toplumsal sonuçlar doğurduğu görülmüştür. Elektrik ve seri üretim tekniklerinin yaygınlaşması ise küresel entegrasyon ve bilimsel yönetim anlayışının gelişimini hızlandırmıştır. Çalışma, Endüstri Devrimlerinin yalnızca teknolojik değil aynı zamanda sosyal, ekonomik ve politik yapıyı da kökten dönüştüren çok boyutlu bir süreç olduğunu; modern işletme yönetiminin tarihsel temellerini bu dönüşümlerde bulduğunu göstermiştir. Sistematik analiz ve çoklu kontrol mekanizması ile güvenilirliği artırılan bulgular günümüz yönetim uygulamalarının tarihsel kökenlerini anlamak ve gelecekteki dönüşümleri öngörmek açısından çıkarımlar sunmaktadır.