Demographic features of Ottoman upper thrace: A case study on Filibe, Tatar Pazarcık and İstanimaka (1472-1614)

ÖZET YUKARI TRAKYA'DA DEMOGRAFİK DEĞİŞMELERİ: FİLİBE, TATAR PAZARCIK VE İSTANİMAKA ŞEHİRLERİ (1472-1614) Grigor Boykov Yüksek Lisans, Tarih Bölümü Tez Yöneticisi: Pof. Dr. Halil İnalcık Eylül 2004 Araştırmamız XV. yüzyılın ikinci yarası ile XVII. asrın başlangıcı çerçevesi içinde üç Osmalı şehrinin demografik preselerini incelemektedir. Uzun bir seri tapu tahrir defterleri ışığı altmda Osmanlı Yukarı Trakya' daki gelişmente olan birbirinden farklı üç tip şehircilik ve demografik inkişat açıklanmaktadır. Birinci tip Filibe şehri temsil etmektedir. Bu şehrin tarihi gelişimi Osmanlı idaresinin yoğun kolonizasyon çabaları Balkanlar'daki geleneksel şehirciliğin nasıl etkilendiğim ortaya koymaktadır. İkici tip Tatar Pazarcık şehri temsil etmektedir. Bu Osmanlılar tarafından yeni kuruluş bir şehrin misali olup, bunun şenlendirmesinde de merkezi idarenin rolü muazzam. Araştırmamızın üçüncü tip Osmanlı şehri İstanimaka'dan temsil edilmektedir. Bu şehrin Osmalılardan önceki dönemde kalmış ve gelişmiş bir merkez olup, fakat dönem boyunca fatihlerin stratejik planlarının dışında kalmaktadır. Bnun için de İstanimaka'nm demografik gelişiminde devletin rolü her zaman düşük olunduğu ortaya çıkmaktadır. Anahtar Kelimeler: demografı, colonizasyon, sürgün, tahrir defterleri, Filibe, Plovdiv, Tatar Bazan, Tatar Pazarcık, Pazardjik, İstanimaka, Asenovgrad. iv