Yüksek derece hidronefrozlu (SFU-4) böbreklerde, cerrahi girişim ve renal fonksiyonu etkileyen faktörlerin araştırılması

Giriş ve Amaç: Üreteropelvik Bileşke Darlığı (ÜPBD) ile izlenen asemptomatik hastaların yönetimi zordur. Hangi hastaların kalıcı böbrek hasarı riski altında olduğunu, hangi hastaların da spontan iyileşeceğini göstermede mevcut renal görüntüleme yöntemleri ile kesin bir yargıya varmak zordur. Büyük intrarenal pelvise sahip böbreklerin, özellikle diürez sırasında, küçük intrarenal pelvise sahip olanlara göre obstrüksiyon hasarına karşı daha dayanıklı oldukları bildirilmiştir. Bu çalışmada ÜPBD tanısı alan hidronefrozlu olgularda renal fonksiyonun seyri ile renal pelvis anterior-posterior (AP) çapı arasındaki ilişkiyi araştırmayı hedefledik. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Ocak 2000 – Aralık 2019 tarihleri arasında Çocuk Nefroloji Bilim Dalı'na başvurup ileri derece tek taraflı hidronefrozu (SFU derece 3 ve 4) olan ve MAG-3 sintigrafisinde obstrüktif bulgu saptanan ya da saptanmadığı halde US bulgularına göre obstrüktif kabul edilerek ÜPBD nedeniyle opere olan 28 ve operasyona gerek duyulmayan 1 (toplam 29) hasta alındı. Retrospektif incelenen bu hastaların demografik verileri, boy ve boy persentil değerleri, tanı şekli (antenatal ya da postnatal saptanması), ultrasonografik ve radyonüklid görüntüleme verileri, serum kreatinin ve glomerüler filtrasyon hızı değerleri not edildi. Farklı renal pelvis AP çap gruplarına ayrılan olgular, renal parankim kalınlığı, böbrek uzunluğu, böbrek ekojenitesi ve diferansiyel böbrek fonksiyonları yönünden karşılaştırıldı. Bulgular: Toplam 29 hastanın 7'si (%24) kız, 22'si (%76) erkek idi. On üç hasta (%45) antenatal, 16 hasta (%55) ise postnatal tanı aldı. Median başvuru yaşı 40,2 ay olarak saptandı. Üreteropelvik bileşke darlığı 7 hastada (%24) sağ böbrek, 22 hastada (%76) sol böbrek yerleşimliydi. Hastaların 12'sinde SFU III, 17 sinde de SFU IV hidronefroz mevcut idi. En sık başvuru nedeni antenatal taramada hidronefroz saptanması idi. Postnatal olgularda ise en sık başvuru nedeni yan ağrısı idi. Hastaların sadece bir tanesine piyeloplasti uygulanmadı, geri kalan 28 hastada cerrahi müdahale yapıldı. Hastalar pelvis AP çapı ≤20 mm ve ≥21 mm olmak üzere iki gruba ayrıldığında, hidronefrotik böbreklerin parankim kalınlıkları ve differansiyel böbrek fonksiyonları (MAG-3 alım yüzdesi) yönünden iki grup arasında anlamlı fark bulunmadı. Hidronefrotik ve sağlam böbrek uzunlukları AP çapı ≥21 mm olan grupta anlamlı ölçüde yüksek bulundu. Sadece SFU-4 hidronefrozlu hastalar yaşa göre farklı biçimde 2 gruplandırıldı: Bir yaş altındaki hastalar (n=10) AP çapı ≤29 mm ve ≥30 mm, bir yaş üstündeki hastalar (n=7) AP çapı ≤39 mm ve ≥40 mm olacak şekilde gruplandırıldı. Her iki yaş grubunda da hidronefrotik böbreklerin parankim kalınlıkları ve differansiyel böbrek fonksiyonları gruplar arasında farklı değildi. Bir yaş altı olgularda, sadece hidronefrotik böbrek uzunluğu AP çapı ≥30 mm olan grupta anlamlı olarak yüksek bulundu. Tüm SFU-4 hasta grubunda, hidronefrotik böbreğin AP çapı ile böbrek parankim kalınlığı ve diferansiyel böbrek fonksiyonu arasında anlamlı korelasyon saptanmadı. Sonuç: Bu çalışmada, ileri derece hidronefrozlu böbreklerde AP çapın böbrek parankim kalınlığına ve diferansiyel fonksiyona etkisini gösteremedik. Bu durum, çalışmamızda sadece ÜPBD tanısı alarak piyeloplasti yapılan hastaların alınması ile ilgili olabilir. Bu nedenle, özellikle antenatal tanı alan ve yüksek derece hidronefrozu olup izlemde piyeloplasti gerektirmeyen olguların da bulunduğu daha fazla hasta içeren çalışmalara ihtiyaç vardır.